Kjo javë po vjen me plot arsye me dalë prej shpisë. Prej ekspozitës së rrallë “Fryma e Modiglianit në artin shqiptar” në Galerinë Qahili, ku pesë vepra origjinale të Modiglianit hyjnë në dialog me emna të mëdhenj të artit shqiptar, e deri te Panairi i 26-të i Librit në Prishtinë me qindra botues, mijëra tituj të rinj dhe dhjetëra promovime, kultura po e mban ritmin e verës. Në Gjilan hapet ekspozita “Çelnaja e një kohe”, ndërsa në Prishtinë vazhdon “Fytyrat e Lirisë”, dy ekspozita që i kthehen kujtesës, qëndresës dhe historive të lirisë. Për dashamirët e skenës, vjen premiera e performancës “Dhoma e Vogël” në Art Center Ulpiana, si dhe baleti klasik “Liqeni i Mjellmave” në Gjakovë.

Muzika meanwhile nuk mungon askund: Festa e Muzikës e mbush Sheshin Skënderbeu me tinguj e atmosferë verore me Dren Abazin dhe Zig Zag, ndërsa OPR feston Ditën e Çlirimit me një koncert që lëviz prej barokut te kompozitorët vendorë. Sopranoja Arta Jashari sjell koncertin “Arie Di Libertà”, Putan Club rikthehen me industrial-punk e elektronikë në Pi, ndërsa në Kino Armata mbahet Rolling Film Festival, një nga ngjarjet më të rëndësishme kushtuar kulturës dhe kinemasë rome në rajon. E nëse rruga ju çon kah Tirana, Soma Vinyl Station po e feston ditëlindjen e dytë me Chris Carrier dhe Palo Canto pas pultit – një arsye e mirë me e mbyllë javën me vallëzim.

Ishmenada!

Me pa: Ekspozita “Fryma e Modiglianit në artin shqiptar” / Galeria Qahili, Prishtinë

Me 16 qershor, në ora 18:30, Galeria Qahili në Prishtinë po hap ekspozitën shëtitëse “Fryma e Modiglianit në artin shqiptar”. Për herë të parë në Kosovë, publiku e ka mundësinë me i pa nga afër pesë vepra të Amedeo Modiglianit, të prezantume karshi veprave të artistëve shqiptarë si Abdurrahim Buza, Eshref Qahili, Genc Mulliqi, Genti Korini, Muslim Mulliqi, Rexhep Ferri, Veli Blakcori, etj. në një dialog unik ndërmjet modernizmit evropian dhe artit pamor shqiptar

Me lexu e pasunu librarinë: Panairi i 26-të i librit “Prishtina 2026” / Pallati i Rinisë

Me moton “Libri hap botën” vjen edicioni i 26-të i Panairit të Librit, organizuar nga Shoqata e Botuesve të Kosovës, me ndihmën dhe bashkëpunimin e vyer nga Ministria e Kulturës, Rinisë dhe Sportit, Komuna e Prishtinës dhe Pallati i Rinisë. Ceremonia e hapjes osht më 17 qershor n’orën 12:00. Marrin pjesë rreth 100 botues shqiptarë, ndërsa numri i titujve të rinj osht rreth 2000. Keni m’i pasë ,bi 40 aktivitete, promovime, autorë të pranishëm në panair, përfshi të ftuarin e nderit shkrimtari italo-francez Francesco Rapazzini.

Me dëgju: Festa e Muzikës - La Fête de la Musique / Sheshi Skenderbeu, Prishtinë

Festa e përvjetshme e muzikës që promovohet nga Franca, po fillon më 21 qershor në Sheshin Skënderbeu Prishtinë, për me festuar së bashku muzikën në një atmosferë festive dhe të hapun për të gjithë. Mbramja ja nisë n’ora 18:00 me Korin Siparantum Kids nga Peja dhe Qendrën Kulturore të Fëmijëve të Prishtinës. Masnej, në ora 20:00, në skenë ngjitet Dren Abazi, i shoqënum nga Zig Zak Orkestra për një moment muzikor të veçantë fillimveror.

Me pa: Premiera e baletit “Liqeni i Mjellmave / Teatri Hadi Shehu, Gjakovë

Një nga veprat ma të dashtua dhe ma madhështore të baletit botëror vjen në skenën e Teatrit të Qytetit “Hadi Shehu” në Gjakovë. Shkolla e Baletit ANGELS sjell premierën e baletit “Liqeni i Mjellmave (Swan Lake)”, një rrëfim magjik për dashninë, sakrificën dhe luftën mes dritës dhe errësirës, i interpretum nga balerinët e rinj të shkollës dhe artistë të ftuar. Data osht të dillen e ardhshme, me 21 Qershor, n’ora 19:00, në teatrin e qytetit “Hadi Shehu”, Gjakovë, ndërsa hymja osht e lirë. Koreografia nga Sead Vuniqi & Vlora Prizreni dhe me pjesëmarrjen e artistëve të ftum si Elsa Resuli (Teatri i Operës, Tiranë) – Odeta; Jarmando Meci (Teatri i Operës, Tiranë) – Princi
dhe Sead Vuniqi (Baleti Kombëtar i Kosovës) – Von Rothbart.

Me pa: Premierë e performancës “Dhoma e Vogël” / Art Center Ulpiana, Prishtinë

Qe një performancë e veçantë që e ka premierën me 19, 20 dhe 21 qershor në Qendrën e Artit në Ulpianë. Autore dhe regjia nga Arlinda Morina-Liki me konsulente Uresa Ahmetin, ku lujnë Hajat Toçilla me mysafirën speciale Arbnesha Grabovci Nixha.

Me pa: Ekspozita “Çelnaja e një kohe” / Galeria e Arteve, Gjilan

Nesër, më 15 Qershor, n’ora 19:00, në Galerinë e Arteve të Gjilanit, hapet ekspozita “Çelnaja e një kohe”. Ekspozita shënon ditët e çlirimit të Kosovës dhe sjell letra nga burgu, vizatime, skica, poezi dhe dokumente – dëshmi të një kohe të randë, të krijume në rrethana të privimit të lirisë, por të mbushuna me forcë shpirtërore, qëndresë dhe shpresë për liri.

Me pa: Ekspozita “Fytyrat e Lirisë” / Prishtina Art Gallery, Pallati i Rinisë, Prishtinë

Galeria e Arteve e Prishtinës, që osht hapë para pak kohe aty ku ka qenë për shumë dekada në Pallatin e Rinisë, tashmë e ka çelë ekspozitën “Fytyrat e Lirisë”, me foto të portretece që në një mënyrë a tjetër kanë shënuar lirinë. Ekspozita kurohet nga Yllka Fetahaj.

Subscribe now

Me dëgju e festu: Koncerti i Ditës së Çlirimit nga OPR (Orkestra Prishtina) / Sheshi Skenderbeu, Prishtinë

Me rastin e festës së Ditës së Çlirimit të Prishtinës, po vazhdojnë aktivitetet e kulturës, kësaj rradhe me koncert nga orkestra e re e kryeqytetit OPR (Orkestra Prishtina) që ka me interpretu një program eklektik, nga muzika barok, kompozitorët vendorë e deri te muzika minimaliste - krejt kjo me 19 qershor nga ora 20:00, në sheshin Skenderbeu.

Me pa dhe m’u krenu: Festivali i filmit dhe kulturës rome “Rolling Film” / Kino Armata, Prishtinë

Instituti Evropian për Art dhe Kulturë Rome (ERIAC) po e sjell edicionin e ri të Rolling Film Festival në Kosovë, një nga platformat kulturore ma të randësishme në rajon, e dedikume rrëfimeve rome, përfaqësimit dhe dialogut ndërkulturor përmes kinemasë. ERIAC ka me prezantu një përzgjedhje të filmave të shkurtër romë nga projekti i tij AMARO KINO, si dhe një seri panelesh diskutimi dhe bisedash publike të fokusume në kinematografinë bashkëkohore rome, përfaqësimin, zhvillimin e audiencave dhe rritjen e dukshmërisë së kineastëve romë në peizazhin ndërkombëtar të filmit. Nga 19 deri 19 deri 21 qershor në Kino Armata.

Me dëgju: Koncert solistik “Arie Di Liberte” / Amfiteatri i Ri i Bibliotekës Qendrore, Prishtinë

Edhe një koncert i muzikës klasike me sopranon Arta Jashari si performuese kryesore dhe maestri Mirco Roverelli në piano, si dhe me korin e fëmijëve “Okarina”. Koncerti ka mu mbajt me 15 qershor, nga ora 20:00, në Amfiteatrin e Bibliotekës Qendrore.

Me kcy: Mbramje muzikore me Putan Club / Pi, Prishtinë

Putan Club po rikthehen n'Prishtinë, tash n’Pi me një natë t’fortë e t’zhurmshme ashtu qysh i ka hije qytetin me beton. Dyshja italiano-franceze njihet për performancat e veta llajv ku industrial-punk, avant-rock e elektronika lidhen bashkë. Kjo natë po vjen në bashkëpunim me Kolektiv beton dhe Pi Night, dhe ju fton me kcy ton natën. Të premtën, me 19 qershor, në ora 20:00.

Me dëshmu krijimin artistik: Hani Fest - Arti n’ven / Hani i 2 Robertëve, Prishtinë

Qe edhe një ftesë për edicionin e parë të Hani Fest të titullim “Art n’ven”, i cili mbahet nga 15 deri më 20 qershor, në Hani i 2 Robertëve. Gjatë këtyre ditëve të festivalit, artistët e ndryshëm si Adriana Marku Sedaj, Bardhyl Bejtullahu, Bujar Kabashi, Arbër Sahiti, Skënder Boshtrakaj, Arianit Lakna, Fatos Kabashi, Gjon Mirdita kanë me shndërru Hanin në një hapësinë të gjallë krijimi, ku publiku e ka mundësinë të ndjekë nga afër procesin artistik, zhvillimin e ideve dhe realizimin e veprave në mediume të ndryshme.

Me festu e m’u dëfry: Ditëlindja e Soma Vinyl Station / Soma Vinyl, Piramida e Tiranës

Krejt në fund po e shënojmë edhe ditëlindjen e dytë të Soma n’Tironë, ku vinyl barit ma të mirë të kryeqytetit i bashkohen DJ Palo Canto dhe Chris Carrier për një festë qysh i ka hije vendit simpatik te kubat e Piramidës së Tiranës. Krejt kjo me 18 qershor, nga ora 21:00 e deri sa t’zgat.

Some time ago, you may have noticed on our social media music made by an intriguing Albanian singer Mërgim Krasniqi, better known as GIMI. He was doing covers and other songs with a haunting voice which stuck long with you. We knew we just had to invite him for a TenTen interview!

Born to Kosova-Albanian parents and raised in a small town in southern Denmark, GIMI has spent years building one of the most intriguing young voices in the European pop underground. Blending early-2000s MTV nostalgia with Albanian musical influences, his genre-bending sound moves between romance, longing, provocation, and pure pop spectacle. After years of living and working between Copenhagen, London, Berlin, Prishtina, and Prizren, GIMI is now preparing to release his first-ever album in Albanian, a deeply personal project inspired by his relationship with language, heritage, and belonging.

For this edition of TenTen, we spoke with him about childhood memories soundtracked by Albanian music, his dream collaboration with Adelina Ismaili, frying petlla with white cheese, karaoke classics, and the album that brings all parts of his identity together.

What’s the first song you remember from childhood that you used to listen to a lot?

This is super random, but I have this core memory of listening to ‘E kam emrin Kosovar’ [“My name is Kosova”] - either by Shkurte Fejza or the Edona Llalloshi version. Growing up in Denmark, we had this kids’ version of Eurovision, and my friends and I would always make up songs to try and get on the show. I remember so clearly stealing the melody to that specific song and writing my own lyrics in Danish over it!

If you could choose anyone in the music world to do a colab or make music with, who would it be?

Okay, so I’m going to manifest this right now: my absolute dream is to collaborate with Adelina Ismaili. I really want her to feature on a track for the new album I’m working on. She is just so iconic and has always inspired me, both as an artist and an activist. She has this incredible ability to be pop, experimental, provocative, and super likable all at once. I love her. Honestly, I think an Adelina feature would break the internet.

Do you prefer Danish spandauer pastries or Albanian petlla more?

So, I love anything dough based - and it’s even better if it’s fried!! I will say that I don’t eat petlla enough, we actually call them llokuma in my family, and my mom makes the best ones. So I’d have to go with petlla, me djathë t’bardhë [white cheese].

What’s the last thing you googled or checked on ChatGPT (no cheating)?

Okay, the last thing I googled was whether I spelled something correctly in Albanian... haha! I was answering a comment on my TikTok and I get super insecure when it comes to Albanian grammar. I don’t want to look like a fool, so I checked how to spell the word ‘përkrahur.’

When was the last time you cried listening to a song?

Hmmm, I don’t know if I’ve ever actually cried just listening to a song - at least not a studio version. But I definitely have at a live show. For me, seeing an artist live is when I can feel them the most. I think the last time I got really emotional at a gig was at Roskilde Festival when I saw Ethel Cain perform. She’s so good.

You’re releasing an album soon? What inspired it and what will inspire us with?

YES! I spent three weeks in Kosovo this past April writing the new album, and I’m currently finishing it up! I’ve wanted to connect more deeply with my Albanian heritage - both musically, artistically, and personally - for a very long time, so I wanted to make a body of work that feels like a culmination of everything that I am. Since I was born and raised in Denmark, my culture has always been super important to me, I’ve always felt very protective of it, and incredibly proud of it, too. As part of getting into the process of the album, I started making remakes of old Albanian songs as a way to get closer to the language and inspire the music I wanted to make and I am so excited for you to hear it!!

What’s one thing people assume about you online that’s completely wrong?

I think I might come across as very serious online, but I’m actually super smiley and silly. I definitely try to act a bit cool on the internet, which I guess is a bit of a defence mechanism. The thing is, my older sister taught me from a very young age how to pose for pictures, hahaha! So now, I feel like I’m just stuck with this serious, ‘posey’ face every time I’m in front of a camera… But if you come to one of my shows, you’ll quickly realise I’m not like that at all.

Top three songs you sing in karaoke - Albanian or English?

Okay, so I ALWAYS sing ‘Teenage Dirtbag’ by Wheatus - that’s my absolute go to. I love a good throwback and it’s always a crowd pleaser. Maybe also some Shania Twain? I’ve actually never done karaoke in Albanian!!!

If you had to introduce one Albanian artist to the Danish audience, who would it be and why?

I’d probably introduce Bana Zahiti! I’ve been following her for a while now and I think her music is super cool. I met her randomly on a night out in Prishtina the last time I was there, and she is also just super sweet and cool. I also feel like Denmark should get into Qendresa - she just did a song with Drake, but no one really knows her here yet, and they definitely should.

Who is your hero?

Without it sounding super cringey, I would probably say my mom and dad. They started a whole new life here in Denmark completely from scratch - without knowing the language, without the support of their families to fall back on, and with very little to their name. All of that while navigating the big cultural differences here, plus having two kids and a newborn.

They both managed to work their way up and create a life for themselves and us kids that they could be proud of. They taught me that hard work, determination, and willpower will always get you where you want to be.

Kjo javë në Prishtinë po duket si m’i pasë tri jetë paralele: në njanën po e kërkon katarsisin me Shpat Deda nën yje në Sofali, në tjetrën po kesh me hallet tona kolektive me Shukin në standup, e në të tretën po endet prej monodramave te festivalit MonoAct nga Kolumbia e Uzbekistani e deri te ekspozita dhe albumi i ri i La Fazanit, partyt ne Spirito Santo dhe Grape Club - deri te debatet për dekolonizimin e muzeve nga CHWB dhe ekspozita e Sahit Spahiut në Flori.

Ka muzikë për m’u mallëngjy, party për m’u tranu, art për me mendu dhe stand-up për me e përballu realitetin me pak humor. Me pak fjalë: nëse këtë javë rrin në shpi, nuk mundesh me thanë që Prishtina s’ka pasë çka me ofru.

Me dëgju: Koncert i Shpat Deda & Private Jets / E.d.h.e., Sofali

Nëse ka ndonjë kangëtar që i shkon diqysh me këndu n’mal, nën diell, hanë e yje - osht bash Shpat Deda, i cili me 14 qershor po vjen me një performancë llajv me Private Jets dhe me mysafir special trumpetistin Ryanald Colom. Turneja e vockël me zemër të madhe e ka emnin “Katarsis” dhe mbahet në qendrën kulturore alternative “edhe” në Sofali.

Me kesh: Stand-up me Shukin / Lavjerr’s, Prishtinë

Shuki osht i lindun për stand-up komedi, e shyqyr po jetojmë në kohna ku ka plot tema e probleme me kesh - nga politika e deri te shoqnia. Më 12 Qershor në ora 20:00, mundeni me shku në Lavjerr’s për një mbramje me Mentor Shukin ku problemet nuk zgjidhen, por së paku mujm me keshë me to.

Me pa: Festivali Ndërkombëtar i Monodramës MonoAkt / Prishtinë

MONOAKT 2026 – Festivali Ndërkombëtar i Monodramës në Kosovë tashmë ka filluar me edicionin e XVIII dhe hapjën solemne që u mbajt më 7 qershor. Tash gjatë javës e keni programin e pasun me shfaqje, ekspozita, punëtori dhe pjesëmarrës nga Kosova e Ballkani deri në Kolumbi, Ukrainë, Uzbekistan. Shikojeni programin këtu.

Me pa, me përjetu, me dëgju e me kcy: Ekspozitë nga Likana Cana dhe promovimi i albumit “Ekstrovert” nga La Fazani / Biblioteka “Hivzi Sylejmani”, Prishtinë

Këtë të premte mundeni me marrë pjesë në një seri ngjarjesh që kombinojnë hapjen e ekspozitës se Likana Cana dhe promovimin ekskluziv të albumit të ri të La Fazani. Krejt tripi ka me vazhdu disa ditë dhe përfshin edhe punëtori të ndryshme. La Fazani përndryshe po na vjen me një projekt shumë unik, i cili lansohet me 19 qershori - por nëse dëshironi m’i dëgju kangët e reja në një mënyrë pak ma të veçantë (symbyllur), të premten në ora 18:00 në ish-Bibliotekën Hivzi Sylejmani, ndërsa mundeni pa edhe ekspozitën “The Space Between” të Likanës dhe prezantimin e parë ekskluziv të albumit ma t’ri të kangëtarit llafazanor të Prishtinës.

Me kcy: Spirito Santo / e.d.h.e., Sofali

Projekti ose kolektivi ose ngjarja “Spirito Santo” me Genc Elezaj b2b me Altin Boshnjkun dhe Leart Rama b2b me Panda, po vjen me një edicion të veçantë me 13 qershor në edhe për një party me muzikë t’çartë, në armosferën qiellçelë të qendrës simpatike kulturore në Sofali t’Prishtinës.

Me pa: Ekspozitë “Poetika e së Purpurtës” e artistit Safet Spahiu / Galeria Flori, Prishtina Mall

Flori Gallery e ka kënaqësinë me ju ftu në hapjen e ekspozitës personale “Poetika e së Purpurtës” të artistit dhe profesorit të mirënjohun Safet Spahiu, që osht edhe profesor në Universitetin e Tetovës. Sipas tekstit kuratorial “përmes një gjuhe unike vizuale, ku ngjyra, materia dhe simbolika bashkohen në një dialog të fuqishëm artistik, kjo ekspozitë sjell para publikut një univers reflektimesh mbi njeriun, kujtesën dhe emocionin.”

Me diskutu e dëgju: Dan Hicks në bisedë me Françoise Vergès / Biblioteka Kombëtare e Kosovës, Prishtinë

Shkrimtarët dhe kuratorët Dan Hicks dhe Françoise Vergès po vijnë për herë të parë në Prishtinë me diskutu tema të ndishme për “dekolonizimin e muzeve”. Bashkëbisedimi mbatet me 10 qershor në Bibliotekë Kombe4tare, organizum nga CHWB Kosova.

Me kcy: Dandara & Molos / Grape Club, Prishtinë

Dandara Sound po kthehet fresh nga UNUMI me lëshu muzikë me Molosin në Grejp me 12 qershor. Këta dy DJ kanë bashkëpunime të mahershme b2b, kështu që pritni mramje zbavitëse deri n’sabah.

Qershori po vjen kah dera java e parë e mujit sjell ngjarje për secilin disponim. Prej Javës së Krenarisë dhe 10-vjetorit të Prishtina Pride, te festivalet e mëdha verore UNUM dhe KALA në bregdetin shqiptar, e deri te programi komunitar Slow Grounds në Prizren, ditët në vijim premtojnë muzikë, art, aktivizëm dhe mundësi për me u taku me njerëz të rinj.

Në Prishtinë mundeni me pa performancën queer “No Apologies”, ekspozitën fotografike “Ku je Fysun?”, me dëgju jazz në DefyThem, me shfletu libra në Fiesta Letrare ose me kalu ditën në Pazarin e Qershorit në Termokiss. Ndërkohë, Mitrovica e ka ndejën e saj me Crash and Burn Gig nga Futja Ngjyrë. Këto janë disa prej rekomandimeve tona për javën që vjen.

Subscribe now

Me marr pjesë: Java e Krenarisë - Përvjetori i 10 i Prishtina Pride / Lokacione të ndryshme

Njo nga ngjarjet kryesore që ndërlidhin aktivizmin qytetetar për të drejtat e barbarta dhe skenën e kulturës, osht Java e Krenarisë, e cila kulmon me marshin Prishtina Pride. Qëllimi osht i thjeshtë: me proklamu që dashnia osht dashni, pa dallim gjinie a orientimi. Sivjet ka me pas program të pasun përgjate krejt javës me performanca nga HAVEIT, mbramje muzikore nga Doruntinë dhe DJ Vesë në Juno’s, shfaqja Monologjet e Vagjinës e përpunume nga Jeton Neziraj, performanca nga Ms Indefinite, ekspozitë artistike me Astri Ismaili, Dardan Zhegrova, Abi Shehu dhe Paradën e famshme me koncertin e Adelina Ismailit.

Me pa: Ekspozitë e Stephanie Rizaj “Poligloti i heshtun” / Galeria kombëtare - Qafa, Prishtinë

Me 4 qershor GK po e çel një ekspozitë intriguse. Sipas tekstit kuratorial “praktika multidisiplinare e Stephanie Rizaj përfshin instalacion, skulpturë, video dhe punë me tekstil, dhe mbështetet në reflektimet e saj mbi identitetin, komodifikimin dhe përkatësinë.” Pritni ballafaqim vizier me metafora materiale që zbulojnë marrëdhëniet komplekse mes nesh dhe botës.

Me kcy: UNUM festival / Rana e Hedhun, Shqipëri

Fillimi i qershorit tash e disa vjet shënohet me festivalin ma të madh të muzikës elektronike në këtë kand të botës, UNUM që organizohet nga ekipi i Zone Club nga Prishtina. S’kemi nevojë fort me prezantu festivalin që e njohin të tont, me llajnap gjithmonë dinamik, energjetik, shfrenues prej DJ’ave që gati se jon bo rezidentë si Ricardo Villallobos e deri te Ben Clock e Raresh. Plot befasina sivjet, e krejt programin mundeni me gjetë këtu.

Me kcy e me chillit: KALA festival / Dhërmi, Shqipëri

Derisa UNUM e pushton bregdetin verior të Shqipërisë, poshtë në jug e keni një festival që gazeta britaneze “The Guardian” e ka qujt si “eksperiencë e parajsës”. Fjala osht për super festivalin KALA që organizohet në Dhërmi nga 3 deri 10 qershor për të shtatzin vit rradhazi. Ka bende fantastike live, muzike elektronike nga të gjitha llojet dhe disponimet, party përgjatë 6 lokacioneve përfshi pllazhën e Gjipesë me rezervime të posaçme. Një festival boutique për njerëzit që dojnë me ndal pak shpejtësinë e jetës e me ja fut n’ler. Super rekomandim.

Me marr pjesë, me mbjell perime, me gatu ushqim e me mingle: Programi “Slow Grounds” / Autostrada Hangar, Prizren

Slow Grounds osht një program treditor i Autostrada Biennale, I organizum në kuadër të Allianz Foundation Hubs Network. Përmes mbjelljeve n’kolektiv, gatimit në tryeza të hapuna, rrëfimeve historike, pazareve pop-up, concept shitoreve, muzikës dhe momenteve komunitare, programi krijon hapësinë për me ngadalësu ritmin, për m’u rilidhë me njani-tjetrin dhe për me imagjinu mënyra ma të kujdesshme dhe të qëndrueshme të punës dhe bashkëjetesës. Më 6 qershor, Slow Grounds çelet për publikun me takime të hapuna që përfshin pazare pop-up, concept store, muzikë, vepra arti të krijume nga materiale të reciklume, prodhime, botime dhe praktika të pavarura krijuse.

Me pa: Performanca “No Apologies” nga Emma Frankland / Termokiss, Prishtinë

Çka ndodh kur koncerti i famshëm i Nirvana në MTV Unplugged i vitit 1993, rikthehet prapë përmes një trupi, zanit dhe historie tjetër? Në veprën queer dhe trans të Emma Frankland, “No Apologies” e rihap këtë kujtim të pop kulturës, aty ku koncerti, dëshmia dhe rituali ndërthuren mes vete Në Prishtinë, performanca vazhdon përmes një bisede me artisten pas shfaqjes. Krejt kjo ndodh me 3 qershor në Termokiss.

Me pa: Ekspozitë e Arin Agich, “Ku je Fysun?” / Lavjerr’s, Prishtinë

Ku je, Fysun? Një pyetje enigmatike që mbart mall, kujtime dhe histori të pathëna, por edhe titulo i ekspozitës fotografike të Arin Agich, ku çdo fotografi osht “një hulumtim, një reflektim dhe një dialog mes artit dhe emocioneve”. Me 6 Qershor, nga ora 19:00.

Me ble e m’u shoqnu: Pazari i qershorit / Termokiss, Prishtinë

Pazarin i mujit qershor çelet në Termokiss, më 07.06.2026. Nëse krijon, mbledh, ripërdor apo run thesare të veçanta: rroba vintage, art, libra, bizhuteri, objekte unike ose punime të bëra me dorë - mundesh edhe ti me hap një tavolinë në Termokiss Flea Market! Gjatë ditës e keni programin TERMODIELL me muzikë gjatë ditës, me nejt, me pi kafe e me bo llaf.

Me dëgju: Prishtina Jazz Catz / Defy Them, Prishtinë

Sesioni i radhës i Prishtina Jazz Catz sjell disa nga emrat e gjeneratës së re të skenës së jazz-it në Kosovë, në një formacion të veçantë të kurum nga saksofonisti Dukagjin Muhaxheri. Si profesor në dy institucione të randësishme muzikore, Universitetin e Prishtinës (UP) dhe UBT, Dukagjini ka përzgjedhë dhe bashku për këtë mbramje muzikantë të rinj nga të dy institucionet, me mbështetjen e njërit prej kitaristëve të rafinum të Kosovës, Faruk Banjska. Me 2 qershor në DefyThem.

Me kcy e me hongër: Crash and Burn Gig nga Futja ngjyrë / Palestra “Fatime Xhaka”, Mitrovicë

Me 06.06.2026, ndeja kryesore osht në Mitro. Atje kolektivi urban “Futja Ngjyrë” ja nis grillin në ora 6, me muzikë nga DJ rezidentë e masnej vazhdohet me bendin ZHGLË për një block party në ditë të ngrohtë fund-pranverore.

Me lexu e me u shoqnu: Fiesta letrare / Libraria Dukagjini, Prishtinë

Libraria ma e mirë në Kosovë po vazhdon me ngjarje. Mas muajit të Manga, po fillon Fiesta letrare, një javë kushtum librave, autorëve dhe kënaqësisë së zbulimit të leximeve të reja. Përcjelleni programin këtu.

Kjo fundjavë n’Prishtinë u mush sa’ora me ngjarje: prej teatrit, librave e diskutimeve, te muzika live, punëtoritë kreative, degustim venash, vallëzim e lëvizje braziliane. Mundeni me pa “Bidermani dhe Zjarrvënësit”, me eksploru kreativitetin e sensualitetin e trupit te “Lujma Belin”, me improvizu muzikë me FUZZ, me kriju aksesorë në punëtorinë e mbiciklimit te Dyvolab, me marrë pjesë n’promovimin e librit të Arif Muharremit, me degustu venë e me dëgju world music n’Tutto Vino, me bashkë-kriju në “Co-Creation Sessions”, me vrapu e me vazhdu me DJ te “Miles Before Drinks”, ose me kcy me ritmet braziliane të Omolokos në Bubble X.

Subscribe now

Me pa: Shfaqja “Bidermani dhe Zjarrvënësit” / Pallati i Rinisë, Prishtinë

A po doni me kesh e me kajtë? Shfaqja “Bidermani dhe zjarrvënësit” e autorit zviceran Max Frisch nga regjisori Agon Myftari osht një komedi e zezë që alarmon për indiferencën ndaj së keqes, ama e bome me referenca t’reja edhe t’kuptushme. Super kast me Kushtrim Qerimi, Arta Selimi, Shkëlzen Veseli
Semira Latifi, Albina Krasniqi, Edlir Gashi, Ylber Bardhi, Lum Veseli, Donika Rushiti, Lis Maliqi e Erdonis Gashi. Me 30 maj, në Teatrin Kombëtar.

Mu relaksu: Edicioni i dytë i “Lujma Belin” / Creative Space, Prishtinë

Edicioni i dytë i “Lujma Belin” osht ngjarje e dedikume për gra dhe vajza me eksploru sensualitetin dhe kreativitetin. Frymëzume nga libri Women Who Run With the Wolves nga Clarissa Pinkola Estés, tu fillu me një diskutim të udhëhequr nga Amalia Koleka mbi përralla dhe figura nga mitologjia shqiptare për m'u thellu në intuitën dhe potencialin krijues. Pjesa kryesore oshy me një praktikë somatike të udhëhequr nga Diona Kusari - një ritual i lëvizjes për të punuar me zonën e belit (chakra sakrale) për çlirimin e energjinë krijuese. Nesër n’ora 17:00.

Me kcy e me dëgju: FUZZ Improv Collective / Defy Them, Prishtinë

Pas një super-sesioni të parë, këtë të premte me 29 Maj, “FUZZ Improv Collective Vol. 2” po vazhdon me muzikantë të skenës lokale. Koncerti osht i hapun për të gjithë muzikantat që dojn me improvizu, eksperimentu dhe bashkëpunim me muzikantë të tjerë. Eventi osht i hapun edhe për publikun që dojn me shiju muzikën dhe atmosferën që del prej këtyre sessions.

Me u bo kreativ: Punëtori e Mbiciklimit / Dyvolab, Prishtinë

Edicioni i radhës i punëtorive të mbiciklimit kanë m’u kthy kësaj here me aksesorë, ku mbetjet plastike shndërrohen në vathë, unaza dhe byzylykë të veçantë. Bonu pjesë për me pa se qysh sendet që zakonisht i gjujmë, mundemi m’i kthy në aksesorët tanë të preferum me vetëm pak imagjinatë e punë dore. Mosha: 13 - 17 vjeç (mbahet me 29.05.2026); 18+ (mbahet me 30.05.2026)

Me marr pjesë: Promovimi i librit “Një mbrëmje kur erdhi gjyshi” nga autori Arif Muharremi / Libraria Konceptuale e Kosovo 2.0, Prishtinë

Arif Muharremi osht super autor i lojnave dhe librave për fëmijë. Kësaj rradhe po e prezenton një libërth, të premten, më 29 maj, në Librarine Konceptuale të Kosovo 2.0, nga ora 16:00. Libri trajton efektet e varësisë së fëmijëve nga telefonat e mençëm, nëpërmjet historisë së Burim Bishtit, i cili rrëfen se qysh, pa e kuptu, kalonte orë të tana pas lojërave dhe videove të shkurta në telefonin e tij.

Me degustu e m’u shoqnu: Wine tasting x World Music Wednesday / Tutto Vino, Prishtinë

Vena t’mirë, muzikë etnike nga mbarë bota, shoqni e mirë, moti i mirë… Çka po doni ma shumë këtë të mërkure kur “krejt” ja kanë therrë n’bregdet. Qe pak urban, public holiday fun - sonte n’Tutto.

Me marr pjesë: “Co-Creation Sessions” / Rezidenca 17, Prishtinë

Fundjavën mundeni me kalu tu bashkë-kriju n’reciklim të letrës, muzikë, ushqim. Super koncept me super mentorët Lumturie Krasniqi, Tomor Kuçi dhe Fllanza Bytyqin. Sesionet janë nga 29 deri 31 maj n’Taslixhe te Rezidenca 17.

Me vrapu, me mingle e me kcy: Miles Before Drinks / Marriott & Ysabel, Prishtinë

Të dillen me 31 maj, mundeni me vrapu, me shpenzu energji, e masnej mu ri-taku e me dëgju muzikë, me kcy e mu shoqnu. Vrapi fillon te hoteli Marriott në Pejton, e mas 5 kilometrave vrap, party vazhdon në Ysabel me 5 DJ, te i njejti objekt. Prishtina Run Club is now Prishtina Run & Dance & Mingle Club.

Me kcy: Omoloko në Bubblex https://www.instagram.com/bubbbbbblex/

A o Moloko a s’o Moloko? O Omoloko :) DJ nga Brazili po vjen me 30 mạj në Bubble X, me sound t’ndikum nga lëvizjet dhe ritmi i krejt anëve të Brazilit. Garant keni me kcy, me buzëqeshje pa ja nda.

Me këqyr: Shfaqja e filmit “The Wind Rises” / BERK, Tiranë

Ju e dini që na i dojmë anime e manga. Më 30 maj, në orën 20:30, shfaqet The Wind Rises, filmi i bukur poetik të Hayao Miyazaki mbi andrrën, dashninë dhe çmimin moral të ambicies. I vendosun në Japoninë para Luftës së Dytë Botërore, filmi ndjek historinë e Jiro Horikoshit, një i ri që ëndërron me projektu aeroplanë, ndërsa përballet me tensionet mes krijimtarisë, luftës dhe jetës personale. Me animacionin delikat dhe atmosferën melankolike karakteristike të Miyazakit, The Wind Risesosht një reflektim mbi bukurinë e gjërave të përkohshme dhe mbi konfliktin mes imagjinatës njerëzore dhe historisë.

Kjo javë po vjen me plot arsye me dalë, me lexu, me këqyr filma, me diskutu art e me dëgju muzikë, prej Prishtinës e Mitrovicës e deri në Shkodër e Tiranë. ZaNa Literature Fest po e kthen Mitrovicën në qendër të poezisë dhe diskutimeve kulturore, ndërsa në Pejë shfaqet dokumentari “Palace of Youth”, një portret intim i skenës underground kosovare.

Chopin Fest sjell në Prishtinë pianistin e jashtëzakonshëm Alexander Gadjiev, kurse te Libraria Dukagjini mundeni me provu origami, me lexu manga e me provu modë tradicionale japoneze. Në Gjakovë rikthehet komedia “Thashethemet”, Rezidenca 17 hap debat për imagjinatën ekologjike, e festivali “Ekrani i Artit” në Shkodër vazhdon me programin e vet unik “Avash avash”.

Tirana meanwhile po bëhet pikë takimi për filmin mesdhetar, ndërsa për fund, një super rekomandim me lexu: novela grafike “Peter Pan” nga Loisel, një version i errët dhe i bukur i klasikës për djalin që nuk donte mu rritë.

Subscribe now

Me lexu e me marr pjesë: Edicioni i VI-të i ZaNa Literature Fest / Mitrovicë

Nga 26–30 maj në Mitrovicë zhvillohet edicioni i gjashtë i Festivalit të Letërsisë ZaNa. Festivali sjell një program të pasun me poetë nga Kosova e rajoni, performanca artistike dhe aktivitete kulturore që shtrihen në të dy anët e qytetit. Ngjarjet shpalosen në galerinë Akvarijus, hapësinën 7 Arte dhe Bibliotekën e Qytetit “Latif Berisha”.

Me pa: Shfaqja e filmi dokumentar “Palace of Youth” / Kinemaja “Jusuf Gervalla”, Pejë

Në kuadër të programit Kinemaja Kombëtare, filmi “Palace of Youth” nga regjisori Maddie Gwinn (dhe producente Rita Ora!) ka mu shfaq në Kinema Jusuf Gërvalla më 29 maj, duke filluar nga ora 19:00. Ky film vjet fitoi çmimin e publikum në Dokufest, dhe për temë e ka skenën underground të muzikës në Kosovë, si za të një gjenerate të pasluftës që përballet me izolimin në një shtet gjysmë të njohur. Muzika nga Suada Abazi (Zwada), Lekë Morina & Donat Vatoci (Milk Snatchers), Edona Vatoci e bojn filmin shumë të veçantë.

Me dëgju: Piano recital me Alexander Gadjiev (Chopin Fest) / Amfiteatri i Bibliotekës Universitare

Chopin Festi po vazhdon rrugëtimin e vet të bukur me performancen e Alexander Gadjiev në piano. Alexi osht fituesi i çmimit të dytë në International Chopin Competition dhe çmimin e parë në Sydney International Piano Competition (2021), që e bon këtë pianist slloven një nga pianistat ma të spikatun të brezit të tij. Mas performancave në salla dhe festivale prestigjioze në Evropë, Azi dhe SHBA,si dhe programit BBC New Generation Artist, sonte - me 25 Maj, nga ora 20:0 - po vjen edhe në Kosovë, ma saktësisht te Biblioteka Qendrore Universitare.

Me marr pjesë: Punëtori me Origami, Yukata dhe Manga / Libraria Dukagjini, Prishtinë

Muaji i manga te libraria “Dukagjini” ka pru plot ngjarje të inspirume nga arti dhe kultura japoneze, sidomos stripat e vizatum nga Japonia. Këtë javë e keni një workshop mbi artin e vjetër të ndërtimit të objekteve me palosje të letrës. Krejt kemi maru aeroplana e kapela me letra, por japonezët e kanë perfeksionu artin e origamit me kreacione të komplikume dhe të bukura. Po të njejtën ditë, do të prezantohen nga Ambasada e Japonisë edhe veshjet tradicionale japoneze Yukata (që janë ndryshe nga kimonot!). Sayonara e shihemi te Dukagjini!

Me pa: Shfaqja teatrale “Thashethemet” / Teatri “Hadi Shehu”, Gjakovë

Për shfaqjen “Thashethemet” të Besim Ugzmajlit kemi shkrujt edhe në mars, kur ishte premiera, por tash keni mundësi ta shihni edhe një herë komedinë e bazume në veprën e Neil Simon e cila po rishfaqet bash sonte me 25 maj, nga ora 20:00.

Me diskutu dhe m’u aktivizu: “Serra Madre - Një hapësirë e imagjinatës ekologjike”

We’re keen on green! Me 29.05.2026, nga ora 18:00, në Rezidenca 17 e keni një muhabet interesant në kuadër të programit të Co-creation Sessions, ku Nicoletta Tranquillo ka me prezantu Serra Madre, një iniciativë e zhvilluar nga Kilowatt. Kjo osht një hapësinë kulturore e rigjenerume në zemër të Bolonjës si një platformë transdisiplinore ku arti dhe shkenca hyjnë në “dialog radikal”. Biseda fton pjesëmarrësit/et në një diskutim të hapun mbi imagjinatën ekologjike, praktikat kolektive dhe rolin e hapësinave kulturore në formësimin e mundësive të reja për të ardhmen.

Me pa: Edicioni i 9-të i festivalit “Ekrani i Artit” / Shkodër

Njani prej festivalave ma unik knej e anej kufinit osht “Ekrani i Artit”, që organizohet në lokacione të ndryshme në Shkodër nga 27 deri 30 maj. Programi osht i llojllojshëm me titullin “Avash avash”, me filma dedikum artit, ekspozita dhe biseda me artista. Me Tea Paci, dinamon energjike të festivali kemi bo intervistë para do kohe, por gjithsesi ja vlen me shku deri n’Shkodër këtë javë për inspirim.

Me marr pjesë: Festivali i filmit mesdhetar i Tiranës / Qendra “Agimi”, Tiranë

Tirana Mediterranean Film Festival e vendos kryqytetin shqiptar në hapësinë të dedikume filmave që vijnë nga hapësina kulturore e Detit Mesdhe, i cili tash e 2 vjetë njihet si “Mare nostrum” edhe për shqipëtarët. Programi që shpaloset në fundjavë ka premiera, master klasa, tryeza bisedash me regjisorë nga Shqipëria, Kosova dhe rajoni.

Me lexu: Novela grafike “Peter Pan” nga Loisel / Botues: GranFest

Kemi qef me rekomandu botime të reja stripash, që kryesisht vijnë nga GranFest, organizatori i festivalit të novelën grafike dhe botuesit të vetëm kosovar të specializum në “artin e nantë”, qysh njihet stripi. Kësaj rradhe keni stripin e sapo-botum “Peter Pan” nga autori i njoftun Loisel. Ky version i tregimit për djaloshin që s’don mu rritë osht shkru për të rriturit, me skena pak ma eskplicite. Peteri nis rrugëtimin si një jetim në rrugët e Londrës dhe merret drejt Neverlandit nga një yll i ranë, që rezulton të jetë zana kambanorthe. Atje, ai ndeshet me piratë, sirena, indianë dhe një grup krijesash që jetojnë në pyll. Po ashtu, ai takon edhe udhëheqësin e tyne, satirin mitologjik Pan. Super rrëfim.

Java që po vjen osht plot me koncerte muzikë filmash epike, teatër, ekspozita, libra, pazare kreative dhe festivale që e mbajnë Prishtinën e rajonin super gjallë. Prej premierës së monodramës “Kontrabasi” në Dodona deri te koncerteve të Filharmonisë së Kosovës me vepra të reja shqiptare e klasike, kjo javë premton një festë e vërtetë për muzikën dhe skenën performative.

Në anën tjetër, Prishtina International Theater Festival “Burbuqe Berisha” sjell shfaqje nga krejt rajoni, ndërsa “Tregime Pjeshkash” rikthehet me rrëfime intime e emocionale rreth kujtimeve dhe objekteve që i mbajmë afër vetes.

Përveç skenës muzikore e teatrore, java ka edhe plot ngjarje që lidhen me artin, librin dhe komunitetin: në Mitrovicë hapet ekspozita delikate “Vegëza”, që trajton trashëgiminë e grave përmes çejzit dhe punës së dorës, ndërsa në Tiranë mundeni me pa ekspozitën “Diona e Dheut” në GOCAT dhe me përjetu Festivalin e Resë te instalacioni ikonik Cloud. Për adhuruesit e librave janë promovimi i “Welcome to this Moment” nga Likana Cana dhe diskutimi për “Përtej” nga Natsuo Kirino në Chart.

Ndërkohë, e.d.h.e organizon End of Spring Market me tesha, open decks dhe afterparty, XP GAME FEST mbledh gejmerat në TechPark, kurse Hani i 2 Robertëve po mban trajnime për kritikë arti për krejt ata që duan me shkru për kulturë e art.

Me pa: Ekspozita “Vegëza” / Muzeu i Mitrovicës

Qe një ekspozitë delikate dhe interesante në Muzeun e Mitrovicës që po organizohet në kuadër të Ditës Ndërkombëtare të Muzeve. Fjala osht për ekspozitën “Vegëza”, që sjell në vëmendje punën e dorës, çejzin dhe trashëgiminë artizanale të grave si pjesë të kujtesës kolektive dhe identitetit kulturor. Përmes punimeve të thurjes, qëndisjes dhe qepjes, ekspozita trajton çejzin jo vetëm si trashëgimi materiale, por si hapësinë solidariteti, kujdesi dhe transmetimi ndërbrezor të dijes dhe përvojës së grave në rajonin e Mitrovicës. Ngjarja osht me 18 Maj nga ora: 19:30.

Me dëgju: Premierë e “Kontrabasi” nga Patrick Süskind / Teatri Dodona, Prishtinë

Të martën në ora 19:30, në Teatri Dodona, vjen premiera e shfaqjes “Kontrabasi” nga Patrick Süskind. Kjo osht një monodramë e mprehtë, ironike dhe thellësisht njerëzore, që sjell në skenë vetminë, ambicien, frustrimin dhe pasionin për artin, përmes rrëfimit të një muzikanti dhe instrumentit të tij: kontrabasit. Regjia dhe skenografia: Ben Apolloni, luan: Alban Goranci.

Me dëgju: Filharmonia e Kosovës - Skena Iuvenis / Pallati i Rinisë, Prishtinë & Qendra e kulturës, Mitrovicë

Filharmonia e Kosovës dhe Kori e Orkestra e Fakultetit të Arteve më 21 dhe 22 maj vijnë me një koncert të përbashkët. Në pjesën e parë të koncertit kanë m’u prezentu Orkestra Frymore e Fakultetit të Arteve të UP-së, nën dirigjimin e studentëve të dirigjimit Yli Daklani dhe Genc Hajrizi. Ndërsa në pjesën e dytë, nën dirigjimin e dirigjentit Edon Ramadani, interpretohet premiera e veprës “Suite shqiptare” nga Landi Surdulli, si dhe Mesha në D-dur e Antonín Dvořák. Koncertet mbahen në Mitrovicë dhe Prishtinë.

Me lexu: Promovimi i librit “Welcome to this Moment” i Likana Cana / Libraria Dukagjini, Prishtinë

Likana Cana prezantohet si “njeri, çikë, ligjeruse, dashnore, motër, shoqe, kolege, shkrimtare, regjisore, kandidate për doktoraturë”. Po aq eklektik e ka edhe stilin e te shkrumës që mbërthen reflektime, postime në rrjete sociale, shkrime dhe imazhe të shkurta kreative, tash të përmbledhuna në një format të shkrimit të gjatë të titullim “Welcome to this Moment”. Promovimi bohet me 20 maj, nga ora 19:00, në librarinë “Dukagjini”.

Me pa e marr pjesë: Prishtina International Theater Festival “Burbuqe Berisha” / Teatri Kombëtar dhe Teatri “Faruk Begolli”, Prishtinë

Këtë javë mbahet edicioni jubilar, i 10-ti me rradhë i Prishtina International Theater Festival “Burbuqe Berisha”. Shfaqjet nga Kosova, Italia, Bosnia dhe Hercegovina, Mali i Zị, Maqedonia Veriore shfaqen nga data 18 deri më 22 maj 2026 d në Teatrin Kombëtar të Kosovës, kurse shfaqja e natës së fundit dhe ceremonia përmbyllëse mbahen më 23 maj 2026 në teatrin "Faruk Begolli" Kolegji AAB.

Me e lexu & diskutu: Klubi i librit Libri i Chart me “Përtej” nga Natsuo Kirino / Lavjerrës, Prishtinë

Na pëlqejnë krejt klubet e librave anembanë vendit, e kësaj rradhe e rekomandojmë klubin Libri i Chart, që promovon leximin dhe diskutimin e librave të kurum me kujdes. Këtë javë e keni “Përtej” nga Natsuo Kirino. Për ma shumë info, qe linku.

Me ble, mingle e me kcy: Pazari i fundit t’pranverës / E.d.h.e., Prishtinë

A jeni gati me i liru pak raftet e dollapat dhe me u dhanë një jetë të dytë teshave apo gjanave që nuk i përdorni mo? Atëherë ejani te e.d.h.e të dillën, më 24 maj, për një End of Spring Market me tesha, muzikë dhe energji të mirë. Gjatë ditës do të ketë edhe një open decks session, kështu që nëse jeni DJ dhe doni me e nda muzikën tuaj, mund të bashkoheni dhe të performoni. Për me e mbyllë ditën si duhet, Elise dhe VG1RL performojnë në afterpartyn e vockël.

Me dëgju tregime pak si personale po shumë inspiruse: “Tregime Pjeshkash” / Teatri Dodona, Prishtinë

Seria e muhabeteve inspiruse “Tregime Pjeshkash” po rikthehet në Prishtinë për edicionin e 16-të. Tema osht MEMENTO, ku çdo objekt ruan një kujtim të mysafireve tëftume. Janë këto rrëfime që lidhen me objekte të zakonshme, të cilat ngadalë shndërrohen në dëshmi emocionale të asaj se kush kemi qenë, çka kemi dashtë dhe çka kemi përjetu. Sepse kaniherë, edhe objekti më i vogël mban brenda vetes një copë të tanë të kalumës tonë. Ngjarja osht më 20 maj 2026, në Teatri Dodona, në ora 19:30. Mysafire osht edhe Arlinda e Suzanne Podcast :)

Me lujt: XP GAME FEST 2026 / TechPark, Prishtinë

Gejmerat e kanë festivalin e tyne këtë javë, me 23 dhe 24 maj, në TechPark. Keni me pas program të llojllojshëm, me XP Series, Counterstrike, Tekken, EAFC26 dhe garë të ashpër mes ma t’mirëve.

Me mësu: Trajnimet mbi kritikën e artit / Hani i Dy Robertëve, Prishtinë

A keni qef me shkru për art po s’dini qysh me ja nis, e s’doni me u ngul në ChatGPT? Qe zgjidhja: si pjesë e programit kuratorial të Hani i 2 Robertëve, po organizohen dy trajnime mbi kritikën e artit, të dedikume për zhvillimin e mendimit kritik dhe shkrimit analitik në fushën e artit dhe kulturës. Trajnimi i parë – E martë, 19.05.2026 | Ora 18:00 ndërsa Trajnimi i dytë – E mërkurë, 20.05.2026 | Ora 18:00.

Me dëgju e festu: Festivali i Resë / Cloud, Tiranë

Njana prej instalacioneve ma t’mira artistike në krejt rajoni osht Reja, apo Cloud, në Tiranë. E bash Katy po organizohet edicioni i 10-të i Festivalit të Resë, nga 20 - 31 Maj. Për 12 netë radhazi, nën drejtimin artistik të themeluses së festivalit Edit Pula, tradita ka me taku avangardën në muzikë e performancë. Plot e përplot mysafirë këtë vit, udhëtojnë me za e lëvizje, nga zemra e Shqipërisë dhe Ballkanit drejt brigjeve të Mesdheut dhe Adriatikut, përmes ngrohtësisë ritmike të Meksikës, deri në peizazhet mistike të Skandinavisë, Norvegjisë dhe Gjermanisë! Program superb.

Me pa: Ekspozita “Diona e Dheut” / Galeria GOCAT te Piramida, Tiranë

Gallery of Contemporary Art Tirana GOCAT tashmë e ka çel ka kënaqësinë ekspozitën “Diona e Dheut”, ku qeramika sjell prekjen femnore të guximshme të pesë artisteve të ndryshme. Mundeni me i pa punimet e Mira Kuçuku, Llambrini Dëna Bojaxhiu, Laura Sllamniku Kryeziu, Blerta Surroi dhe
Gresa Kurti, në ekspozitë të kuruar nga Suzana Varvarica. Ekspozitën e keni te Piramida e renovume e Tiranës.

Share

E lindun në Kosovë në vitin 1991 dhe e rritun në Gjermani, Jehona Kicaj shkrun nga ato hapësinat e ndërmjetme të gjuhës, kujtesës, heshtja e trashëgimisë. E arsimume në Filozofi dhe Letërsi Gjermane në Hanover, ajo ka fillu me botu tekste letrare dhe akademike në gjermanisht që nga viti 2020, shumë shpejt t’u depërtu si një prej zanave ma të veçantë të letërsisë bashkëkohore gjermane.

Romani i saj debutus “ë”, menjëherë u përfshi në listën e shkurtë për Çmimin e Madh Letrar Gjerman 2025, si një një rrëfim i përmbajtun, i thellë mbi trashëgiminë e luftës së Kosovës në diasporë. Jehona përshkrun jetën e një çike të vogël shqiptare nga Kosova dhe gjithçka që nuk mundet m’u thanë deri në fund, por që megjithatë e formëson jetën. Refugjatja e re shqiptare e ka një simptomë fizike të pashpjegushme, kërcitjën e dhambëve deri në thyerje (digresion, por s’ka se qysh mos me na ra ndër mend edhe kërcitja e dhambëve të Brilant Milazimit në Bienalën e Venedikut) dhe kjo bohet hyrje për shtjellimin e historisë së shtypun. Në qendër qëndron vetë gjuha: shkronja “ë”, e cila shpesh mezi shqiptohet por ndryshon strukturën e fjalës, shndërrohet në metaforë për të pathanën.

Në këtë intervistë TenTen, Kicaj folë për kujtesën si përjetim kolektiv, për trupin si arkiv të historisë, dhe për letërsinë si “shpi” të saj.

Tung Jehona, cili osht kujtimi jot ma i hershëm i fminisë që e mban në mend qartë?

Nuk jam e sigurt cili prej kujtimeve të mia është më i hershmi. Nganjëherë më duket se është kujtimi i hyrjes sonë të parë në Gjermani: më 1 maj 1993. Por kjo s’mundet me qenë e vërtetë, sepse në atë kohë i kisha veç një vit e gjysmë; kujtesa ime hala nuk kishte fillu me u formu. Këtë udhëtim të parë e kam dëgjuar nga prindërit dhe motrat e vëllezërit e mi në aq shumë versione dhe me aq shumë detaje, saqë prej këtyre rrëfimeve janë krijuar imazhe në kokën time që duken si kujtime të vërteta. Shpesh e kuptojmë kujtesën si diçka krejt individuale, por ndoshta kujtesë është edhe ajo që mbahet gjallë dhe përcillet brenda një familjeje përmes tregimeve. Diçka që bëhet pjesë e jotja, nganjëhere edhe pa e përjetuar vetë me vetëdije.

Romani yt i shumëshpërblyem mban titullin “ë”, një shkronjë që shpesh anashkalohet ose edhe shqiptohet gabim. A është kjo një metaforë për identitetin tonë në Europë?

Shkronja “ë” është më e dallueshmja dhe më e shpeshta në tekstet shqipe. Ajo mundet m’u krahasu me tingullin “schwa” në gjermanisht, pra një tingull që shfaqet vetëm në rrokje të patheksuara, si “e”-ja e zbehur në fund të fjalës “Gedanke”. Kur ndodhet në fund të fjalës në shqip, në shumicën e rasteve nuk shqiptohet fare, por e ndryshon theksin e fjalës. Kështu, ajo bëhet simbol për atë që trajton romani im: luftën e Kosovës dhe pasojat e saj, për të cilat në familjet kosovaro-shqiptare, por edhe në opinionin publik të vendeve të reja ku jetojnë, zakonisht nuk flitet. “Ë”-ja qëndron për këtë heshtje gjuhësore dhe bëhet pikënisje për pyetjen se çfarë ekziston dhe bën dallim për ata që janë prekur, por që deri tani ka mbetur e pathënë.

Por natyrisht, një shenjë gjuhësore është gjithmonë shumëkuptimëshe dhe lejon interpretime të ndryshme. Edhe interpretimi yt është i saktë, sepse në Gjermani shpesh e përjetoj që, kur flitet për Europën, Kosova dhe shqetësimet e njerëzve atje nuk merren sa duhet parasysh, ose madje shpërfillen krejtësisht.

Cila është një fjalë në gjermanisht që kishe pasë qef me e pasë edhe shqipja?

Kjo është një pyetje interesante; deri tani më është bërë gjithmonë e kundërta: cilat fjalë apo shprehje ka shqipja që mungojnë në gjermanisht.

Në gjermanisht ekzistojnë shumë fjalë të përbëra që mund ta përmbledhin një ndjenjë komplekse ose një fenomen të caktuar vetëm me një fjalë. Shembuj janë: “Heimweh” (malli për shtëpinë), “Doppelgänger”, “Schadenfreude” ose “Zeitgeist”. Për m’i përkthy siç duhet në shqip, do të duheshin disa fjalë ose edhe një fjali e tërë.

Ke arritur sukses të madh koxha herët në karrierë, tash edhe me nominimin për çmimin e madh letrar të Gjermanisë. A tu ka qartësu zani apo osht ba ma i ndërlikum tu shku vjetët?

Në letërsinë time përpjekem m’i jep formë gjuhësore kompleksiteteve, ndërthurjeve dhe gjërave që ndodhin njëkohësisht në realitet, por në një mënyrë të kthjellët; të qartë dhe të kuptueshme. Duke iu referuar Elias Canettit: kam besim te gjuha ashtu qysh është – dhe nganjëherë habitem që ende kam kaq shumë besim te ajo. Eksperimentimet gjuhësore më kanë tërhequr shumë pak; i vërej, por ju shmangem kur shkruaj vetë. Arsyeja është substanca e jetës, e cila më përfshin plotësisht.

Cili libër që e ke lexu ta ka ndrru opinionin krejt për diçka?

“Demonët” i Dostojevskit. Ky libër e rrëzon paragjykimin se shekulli XIX ka qenë në ndonjë mënyrë idilik. Romani tregon se edhe atëherë moderniteti me kaosin, anarkinë dhe çregullimin e tij kishte marrë hov, njësoj si ma vonë në shekullin XX

Kush janë heronjtë e tu?

Të gjitha gratë në botë që, pavarësisht vështirësive, shtypjes dhe padrejtësive, nuk dorëzohen, nuk thyhen, por veprojnë.

Dhe mbi të gjitha: nana ime. Që t’i huazoj fjalët e Victor Klempererit: edhe një i verbër do të duhej me ndi me atë shkopin e të verbërve se gjithmonë e kam fjalën për nanën, sa herë flas për heroizmin.

Me mujt me zgjedh me jetu në një kohë dhe hapësinë tjetër prej kësaj ku je sot, ku dhe kur kishe jetu? Pse?

Si grua, kjo pyetje është veçanërisht e vështirë, sepse gjithmonë duhesh me reflektu mbi të drejtat që kanë pasur gratë në një periudhë të caktuar. Pavarësisht kësaj, do të thosha: ndoshta në shekullin XVIII. Sipas meje, aty kanë ndodhur ndryshimet më interesante; aty është transformuar rrënjësisht mënyra e të menduarit për individin dhe psikologjinë e tij, e bashkë me to edhe letërsia dhe romani. Atëherë kanë jetuar edhe mendjet më të ndritura.

Çka je tu lexu momentalisht dhe çka je tu dëgju prej muzikës?

Aktualisht jam në turne letrar dhe lexoj shumë në tren. Tani po lexoj romanin debutues të Nils Langhans, me titull “Irgendwann kommt immer ein Meer.” Në këtë tekst autori trajton vdekjen dhe mungesën e një njeriu të dashur. Muzikë po dëgjoj më rrallë kohëve të fundit; kur kam pak pushim, e shijoj heshtjen. Por në përgjithësi më pëlqejnë këngët e Omara Portuondo.

Qysh e shmang rrezikun që tema e migrimit me t’u bo brand apo etiketë si autore?

Mendoj se pyetja është pak problematike, sepse sugjeron që përgjegjësia bie mbi mua. Në fakt, ajo nuk është e imja, por te aktorët e botës letrare, të cilët në artikujt, diskutimet e jurive, fjalimet dhe kritikat e tyre flasin për “letërsi migrante” ose “postmigrante”. Kundërshtoj kur mundem, por nuk marr masa të veçanta – përgjegjësia është e atyre që e thjeshtëzojnë letërsinë duke e futur në kategori.

Ku është shpija?

E vetmja shtëpi që e kam është letërsia

This series of articles was supported by:

Goethe Zentrum: https://goethe-ks.org

German Embassy in Kosova: https://pristina.diplo.de/xk-sq

Kjo javë po vazhdon me ju pru gjithçka, prej teatrit intrigus e filmave inspirus deri te najtllajfi eksplodus.

Në Teatrin Kombëtar të Kosovës vjen komedia kult “Art” e Yasmina Reza nën regjinë e Bashkim Ramadani, ndërsa Kino Armata vazhdon vikendet me animacione franceze për krejt gjeneratat.

Për ata që dojnë me kcy, Prishtina e ka menynë e plotë: La Fazani e Ylli Megi n’Bubble X, Adrian Berisha, Marshall Jungle e Art Haliti n’Zone Club, Erleta n’Juno’s Social Hub dhe Genc Elezaj te Spirito Santo në Juliet of Spirits.

Jashtë Prishtinës, Kino Jusuf Gërvalla sjell filmin “Karma” të Esat Fejza, ndërsa Filharmonia e Kosovës udhëton për herë të parë në Korçë me një mbramje simfonike që bashkon Verdin me muzikën shqiptare.

Ishmenada!

Me pa: Shfaqja “Art” / Teatri Kombëtar, Pallati i Rinisë, Prishtinë

Nën regjinë e Bashkim Ramadanit, komedia “Art” e dramaturges franceze Yasmina Reza, vepër e shkrume në vitin 1994, ju själ përpara publikut një rrëfim ironik për artin, vlerat personale dhe krisjet e padukshme të një shoqnie të vjetër. Ekipi osht superb me aktorët Ard Islami, Ylber Bardhi, Butrint Lumi, dramaturge: Zoga Çeta Çitaku, kompozitor: Tomor Kuçi, skenograf: Burim Arifi dhe kostumografe: Yllka Brada. Shfaqjen e keni me 13 maj, në ora 20:00.

Me pa: Ekspozita personale e Arbnor Karaliti “Can you feel the ground hesitate?” / Galeria e Arteve, Gjilan

A po e hetoni tokën kah heziton? Ky osht titulli i ekspozitës personale të Arbnor Karaliti, hapja e së cilës mbahet me 14 maj, në ora 19:00. Ekspozita i qaset jetës si një gjendje e pezullume: mes dokumenteve dhe përkatësisë, mes kaluarës dhe tashmes, mes intimitetit dhe izolimit. Secila seri funksionon si një kapitull i veçantë, por së bashku ato ndërtojnë një portret ma të gjanë të jetës bashkëkohore, të formësume nga migrimi, trauma, administrata dhe format e heshtuna të intimitetit.

Me rreh shuplakë: E premtja me La Fazanin dhe Ylli Megin / Bubble X, Prishtinë

S’kena nevojë me ju tregu ma shumë për La Fazanin, ama Bubble X po vazhdon me t’premte premtuese, zbavitëse, vallëzuse, fluskuse - kësaj rradhe me kangëtarin eklektik dhe tutje DJ Ylli Megi. Mas orës 3, party vazhdon me Genc Elezaj n’Trouble, në të njejtin lokacion.

Me kcy: Spirito Santo me Genc Elezaj / Juliete of Spirits, Prishtinë

Juliet of the Spirits qe koxha do muaj osht the best kept secret e najtllajfit, e seria e ngjarjeve Spirito Santo janë sidomos të preferume për ata që dojnë pak kllabing, pak shoqnim, pak muhabet, pa e bo t’madhe. Të shtunën, me 16 maj, prej orës 23:00 e tutje.

Me kcy: Mbramje me Adrianin, Marshall Jungle, Artin & co. / Zone Club, Prishtinë

Kombinimi i DJ-ave vendor që sjellin vajbin ma t’mirë n’shehër, me Adrian Berishën, Jungle, Art Haliti e plot tjerë. Party vazhdon me Chvare në Billiard Room, e krejt kjo shpaloset t’premtën, me 15 maj. Kllasikë.

Me kcy: Mbramje me Erletën / Juno’s Social Hub, Prishtinë

Erletën e kemi pas mysafire në podkast, edhe kurdo dhe kudo që lëshon muzikë, dijeni që mirë keni me kalu. Hapësina e re për shoqni të mendjehapun dhe zemërmbushun e kanë Erletën mrapa dekave me 15 maj!

Me këqyr: Filmi “Karma” nga programi Kinemaja Kombëtare / Kino “Jusuf Gërvalla”, Pejë

Kino “Jusuf Gërvalla” osht tu prezentu program t’mirë dhe t’llojllojshëm, taman si një boutique cinema. Me 14-15 maj, nga ora 19:00, shfaqet filmi “Karma” i Esat Fejzës. Rrëfimi fokusohet në tre miq që ribashkohen pas plot do vjetëve dhe vendosin me sfidu fatin përmes një plani absurd që s’ju dhez bash sipas parashikimeve. Rolet Kryesore: Agron Shala, Labinot Lajçi, Agron Krasniqi, Xhemi Agaj, Vedat Haxhiislami, Ilir Prapashtica, Kumrije Hoxha, Melihate Qena.

Me pa: Shfaqja e filmave “Funny Birds” and “Charlie Belin” / Kino Armata, Prishtinë

Dy filma francezë, të shfaqun nën organizim të Institutit Francez, për gjeneratat ma të reja, ama jo veç për ta, kanë mu shfaqë në Armatë këtë të diele, tu e mirëmbajtë traditën e vikendit të dedikum animacionit dhe rrëfimeve magjike. Filmat shfaqen në mesditë. Belle opportunité avec de belles films.

Me dëgju: Korça mirëpret Filharmoninë e Kosovës / Qendra e Kulturës dhe Inovacionit, Korçë

Për herë të parë, Korça i çel dyert per Filharmoninë e Kosovës, në një mbramje që pritet me pru the best of the best prej muzikës klasike në qytetin e serenatave. Më 16 maj, në ora 19:30, Korça ka me qenë nikoqire me skenë të një ngjarjeje madhështore, me program që përfshin Verdin, Mulliqin, Beqirin, ku tradita, identiteti dhe arti simfonik bashkohen në një mbramje të jashtëzakonshme.

Java që po vjen sjell plot e përplot arsyje me dalë, me kcy, me reflektu e me kriju. Edicioni i 16-të i festivalit ndërkombëtar Polip Festival po e zgjeron programin prej poezisë drejt teatrit dhe ekologjisë. Në Pejë, “Aty ku ra drita” titullohet ekspozita personale e artistes Rina Krasniqi, ndërsa në Mitrovicë të Veriut, “I Will Not Be Sitting in Silence” nga Zana Begolli e vendos artin në shërbim të dukshmërisë dhe rezistencës queer në prag të IDAHOBIT. Knej kah Prishtina BB Poqi mban koncert n’Klan Arena.

Tjetër? Java e Terapisë së Artit po e përdor kreativitetin si mënyrë për me folë për shëndetin mendor. Për ata që duan me kriju me duar, Punëtoria e qeramikës në Molos Studio ofron dy ditë modelimi me qeramikë, ndërsa Aperitivo Afternoon kombinon venën, ushqimin dhe punën me dyll në një pasdite relaksuse e pak hedoniste. Padel Zone feston ditlindjen me muzike e padel.

Edhe natën keni plot çka me bo: Marcel Dettmann sjell Berghainin në Prishtinë, ndërsa humori vjen me dy natë: Stand-up Prishtina në AMC dhe mbramjen e Anton Bello në Lavjerr’s. Mos ta harrojmë se në Prizren, trupa amerikane Ballet Magnificat sjell baletin “Stratagem”, një performancë mbi përballjen mes të mirës dhe të gabuarës.

Jashtë Kosovës, Elina Duni rikthehet në Tiranë me koncertin “Reaching for the Moon”, ndërsa në Shkodër, Eda Zari dhe KULT 360 Collective e transformojnë stacionin e vjetër të trenit në instalacion performativ me “Terminal. Vini re, vini re!”.

E krejt në fund, arti hyn edhe në garderobë përmes bashkëpunimit mes Galeria Qahili dhe Shigi Studio, ku punët e artistëve shndërrohen në shami që mundeni m’i veshë.

Subscribe now

Me lexu e aktivizu: Festivali ndërkombëtar “Polip” / Lokacione të ndryshme, Prishtinë

Festivali “Polip” po e shënon edicinin e 16-të me program divers të fokusum në çështje ambientale. Vetë Polipi ka ndryshuar ndër vite, filloi si festival poezie, por kësaj radhe përgjate 3 ditëve - prej 14 deri 16 maj - mundeni me marrë pjesë në shfaqje teatrale nga Austria, Holanda dhe Belgjika, si dhe panel diskutim mbi çështjet e ekologjisë në skenë teatrale. Shikojeni programin dhe inspirohuni nga ky ndërveprim i artit dhe ambientalizmit.

Me pa: Ekspozitë personale e Rina Krasniqit “Aty ku ra drita” / Instituti i Artit Bashkëkohor - ARKIV, Pejë

“Aty ku ra drita” titullohet ekspozita personale nga Rina Krasniqi, e cila çelet më 16 maj në Institutin e Artit Bashkëkohor - ARKIV, në Pejë. Ekspozita eksploron hapsinën mes kujtesës dhe asaj që mbetet e pathanë aty ku historitë ndryshojnë dhe detajet e vogla vazhdojnë me jetu në heshtje. Përmes një gjuhe vizuale delikate, punët krijojnë një ambient reflektimi mbi mënyrën se qysh kujtojmë dhe çka na mbetet përtej kujtesës.

Me kcy: Rejv me Marcel Dettmann / Salla AMC, Prishtinë

A po doni pak Berghain n’Prishtinë? Marcel Dettmann osht DJ gjerman, producent dhe themelues i label MDR. Dettmann osht edhe DJ rezident DJ në kllabin ma të famshëm Berghain n’Berlin. Rave Travel osht tu e organizu natën me Dettmann, me datën 15 maj, në sallën AMC. Llajnapin e plotësojnë: Elli Acula, George Adi & Uran B. Natë 🧨.

Me dëgju dhe festu: Koncert BB Poqi - 40 vjet / Klan Arena, Prishtinë

BB Poqi (emni artistik i Bajram Bylykbashit) osht emni që i ka shenu 40 vjetë në skenën e rock’n’rollit në Kosovë. Ka performu 1980-ave nëpër salla sportive në kohna jo fort t’lehta, ka performu në kafeteri e podrume ilegale gjatë 1990-ave edhe ma të vështira, ka performu pas lufte e hala po performon - tash me një koncert të madh në Klan Arena, me 13 maj. Keni edhe ikona tjera bashkë me to, prej Babukës e tutje! Old but gold…

Subscribe now

Me pa: Ekspozita personale e Zana Begollit “I Will Not Be Sitting in Silence” / Europa House, Mitrovica e Veriut

Organizata CEL Kosova osht tu e organizu ekspozitën “I Will Not Be Sitting in Silence” nga artistja Zana Begolli, në shënim të Ditës ndërkombëtare kundër homofobisë (IDAHOBIT). Ekspozita ju fton me reflektu mbi heshtjen, dukshmërinë dhe rezistencën përmes artit, tu i vendosë në qendër të vëmendjes përvojat e komuniteteve të margjinalizume. Pas hapjes, ka mu mbajt edhe një panel diskutimi. Zanën mundeni me pa në Europe House të Mitrovicës veriore, me 15 maj, nga ora 16:00.

Me marr pjesë: Java e Terapisë së Artit / Lokacione të ndryshme

Te na mendojmë shumë pak për shëndetin mental, shumë pak edhe folim për te. Prandaj Java e Terapisë së Artit osht e randësishme se për gjashtë ditë me radhë, arti dhe kreativiteti bohen mjet për me rritë ndërgjegjësimin rreth shëndetit mendor. Përmes një seri aktivitetesh të ndryshme kreative, pjesëmarrësit e kanë mundësine me hulumtu fuqinë shëruese të shprehjes artistike. Edicioni i 8-të i Javës së Terapisë së Artit ka punëtori punëdoreje, panele diskutimi, lexime poetike, etj dhe mbahet nga data 11 deri më 16 Maj.

Me maru qira (+ me hangër e me pi): Punëtori dhe degustim “Aperitivo Afternoon” / Tutto Vino, Prishtinë

Të shtunën me 16 maj, nga ora 17:00, e keni mundësi me degustu vena t’mira nga Tutto Vino, me hangër kafshata t’lezeçme nga MERIALBË kitchen dhe me kalu do orë du maru qira me dyll! Kombinim relaksus, meditativ, ama edhe pak hedonist, me njerëzit e mirë të Tutto Vinos & co.

Me kesh: Stand-up Prishtina / AMC Hall, Prishtinë

Kingat e standupit n’Kosovë po mbledhen me 12 maj, te skena e AMC Hall. Fore e hajgare keni me ngu nga: Lulzim Bucolli, Fatmir Spahiu, Ernest Zymberi, Rifat Smani, Valina Mucolli, Rron Rama dhe Med Sadrija. Biletat i gjeni te Rave Travel.

Subscribe now

Hala me kesh: Stand-up me Anton Bello / Lavjerr's Culture Cafe, Prishtinë

Stand up komedi ka edhe në Lavjerr’s, edhe ato me Anton Bello, komedianin e njoftun nga Shqipnia. Mbramja e humorit mbahet me 14 maj, nga ora 20:00.

Me punu art me dorë: Punëtoria e qeramikës / Molos Studio, Prishtinë

Studio e artit “Molos” ofron vepra arti me ble, por herë pas here ka edhe punëtori relaksuse dhe inspiruse të punimit të qeramikës. Me 13 dhe 14 maj osht seria e re e punëtorive, ku mundeni me prove aftësitë e juja me prodhu art me lloç. Pak përlyheni fizikisht por shumë shpërbleheni shpirtnisht. Informatat me apliku i keni në Insta.

Me lujt, me kcy e me festu: Padel Fest / Padel Zone, Prishtinë

Nuk e kemi zakon me rekomandu ngjarje sportive ama Kastrioti te Padel Zone osht super-organizator edhe këtë javë keni ngjarje diverse ku po kombinohet sporti, muzika, shoqnia, gastronomia. Prej 15 deri 17 maj osht përvjetori i parë i PZ dhe keni turnamente, muzikë me DJ, lojna zbavitëse, dhurata edhe vajb t’mirë.

Me dëgju e me pa: Shfaqja e baletit “Stratagem” / Teatri “Bekim Fehmiu”, Prizren

Shfaqja ‘Stratagem’ nga trupa amerikane Ballet Magnificat po e sjell në skenën kosovare një “betejë që e njohim të gjithë, përballja mes zërave që na shtyjnë drejt së gabuarës dhe atyre që na mbajnë te e vërteta.” Për herë të parë kjo histori e baletit vjen në skenën e Prizrenit, edhe ato me 4 maj, ora 20:00, në teatrin ‘Bekim Fehmiu’.

Me dëgju: Koncert nga Elina Duni “Reaching for the Moon”/ Teatri i Kukullave, Tiranë

Po shkojmë pak kah Tirona me një super rekomandim: koncerti i Elina Dunit që promovon albumin e saj të ri “Reaching for the Moon”. Elina po rikthehet në qytetin e saj me kangë që i këndon në disa gjuhë, përfshi shqip, italisht, arabisht, frëngjisht dhe anglisht. S’kemi nevojë me shkru shumë për ikonën e jazzit shqiptar, pos me ju tregu datat 12 dhe 13 maj. Duheni me ditë që koncerti osht i ndamë në dy pjesë: perfomanca e parë titullohet “New Moon” dhe nis në orën 19.00, ndërsa e dyta “Crescent Moon” dhe nis në orën 21.00. Mysafire me një shfaqje speciale osht shkrimtarja Bessa Myftiu.

Me pa e me dëgju: Performanca “Terminal. Vini re, vini Re!” / Stacioni i vjetër i trenave, Shkodër

Stacioni i vjetër i trenave në Shkodër kthehet në skenë arti gjatë Javës së Evropës. Eda Zari dhe KULT 360 Collective sjellin “TERMINAL: Vini re, vini re!”, një ndërhyrje artistike që bashkon instalacionet, tingullin, materialet arkivore, video-projeksionet dhe performancën live në një nga hapësinat më të veçanta industriale të qytetit të vjetër. Me 15 maj e keni hapjen dhe prezantimin e instalacioneve, me 16 maj – Intervenca, video-projeksione dhe performancë live dhe me 17 maj e tutje ekspozita dhe instalacionet mbeten aktive.

M’u zbukuru: Shamitë e inspirume nga arti i Galerisë Qahili

Qe një bashkëpunim e lezeçëm që kombinon artin dhe modën. Galeria Qahili bashkë me Shigi Studio i kanë rikriju punët nga artistat e rezidencës së galerisë, si shamia ku telajo e artit transformohet në objekt mode që mundeni me veshë n’qafë, bel, a kudo…

Born in Prishtina and now based between Berlin and Kosova, Flaka has become one of the most intellectually daring and internationally known artists of her generation. Representing Kosova at the 56th Venice Biennale, Haliti emerged as a powerful voice capable of transforming themes like borders, militarization, identity, and displacement into poetic, unsettling, and often weirdly humorous enormous installations.

Flaka’s work moves between sculpture, photography, text, performance, and large-scale spatial interventions, often using everyday materials charged with political memory, from abandoned KFOR military remnants in Kosova to fragile wires, fences, to smooth stainless steel, to shadows and airy, floating forms. Throughout diverse forms of artistic expression, Flaka always remains playful, melancholic, provocative.

Flaka’s work seems deeply personal but in an inviting way that really makes you want to crack the code of her inner world, which refuses to give you easy explanations. She can also be also be unmistakably geopolitical, and then the emotional becomes political and abstraction itself becomes a language of resistance.

In this TenTen talk, she moves effortlessly from Rexhep Ferri to Jacques Derrida, from gym playlists to the aesthetics of Tito’s communist utopia. As we’re marking the Days of German Language, we also spoke of her experience in Germany. Flaka and her sister DJ Oda Haliti have become omnipresent feature of the cultural bridge between Kosova and Germany.

Hello Flaka, what was the very first piece of art that you remember seeing in childhood that disturbed you or mesmerized you or left strong emotional impact?

I have no memory of a specific work. But at an early age, I was lucky to be exposed to the original paintings of the famous Kosovar artist and writer Rexhep Ferri. We were neighbours; our families spent time together, and I grew up with his children, Toska and Jakup.

I remember being puzzled, or maybe disturbed, by the monumentality of his abstract yet figurative human bodies. You were never quite sure whether you were looking at a body or its shadow, or at a mountain turning into a human rock. Yet there was something fluid about it all: figures and silhouettes blurred together, with no gender or shape ever fully defined. Through poetic overlaps and repeated variations, one body was already becoming another, moving without gravity, echoing death. The impression must have been diluted rather than intense, but I’m sure it inscribed something strange in my brain.

What’s a small ritual in your daily life or practice that you maintain when producing art or engaging with art?

Well, this one is a bit weird. The creation process for me goes through several stages before it materializes into a larger construction site or manufacturing process. It usually starts with studio office work, research, drawings, preparing digital files, testing prototypes, and so on.

To enter that state of mind - whether I’m alone or working with people in my studio - I need to wear semi-high heels, often a pencil skirt and a silk shirt. Until now I’d never really thought about it, so I honestly have no idea why.

You live in Germany but work across Europe. What’s your favorite german word that was adopted into Albanian? We love “gilipter” and “shtrafciger”?

Mercedes (Benz). That brand name became more Albanian than German - it’s completely “shqipnu.” In many ways, it has been recoded as an embodiment of migration history: diaspora, economics, infrastructure, geopolitics. “Mercedes” came to mean “THE proper car,” not just a specific model, but a kind of social status. When a German friend says the word, my instinct is that they’re speaking Albanian.

What are you reading and listening to nowadays?

"On Touching—Jean-Luc Nancy by Jacques Derrida. As part of my long-term research on the demilitarization of aesthetics, I’m trying to better understand, or misunderstand, the meaning of the word “tactical” as a military term through a logic of sensation, as a kind of cognitive touch.

The word “tactical” is basically a question: how do you touch the untouchable? Or how do you activate other senses when touch, as an organ-sensation, is absent? And yet, without touch, Aristotle would argue that no other sense could exist.

I tend to read these theoretical texts in a fragmented, poetic, almost delirious way. There was one sentence that said something like: “When our eyes touch, is it day or night?” It’s beautiful, because bodily eye-to-eye touch is impossible - so “eye touching” becomes about eye contact. And for eyes to “make contact,” it’s probably daytime. Okay, I’ll stop now. :)

Music-wise? Hmmm… whatever fits the gym mood I’m in right now. Experimental industrial hip-hop or gothic dancehall—songs like Price by Tommy Lee Sparta.

Was Nietzche right?

He was right to provoke.

If you could spend a night with three persons, living or dead, who would these be and where would you meet: fancy dinner, underground clubbing or somewhere else...?

I love fine dining, so dinner with all three.

First would be my father. I miss him insanely since he left this world in 2024. I would give anything to have one more dinner alone with Lali.

Second: Josip Broz Tito. I have too many questions about his understanding of the power of aesthetics. How did he so clearly use art, design, and architecture when Yugoslavia shifted politically during the Cold War, breaking with Stalin while constructing a new visual identity—something socialist, but not Soviet? That’s where abstraction enters. His form of soft power operated across ideology, treating aesthetics as a mode of maneuvering through identity politics and regime-making. It’s mind-blowing when you look at what was produced in that period. People say he simply had good advisors, but it takes a certain kind of mind to know whose advice to take—especially in art, such a subjective field. Many politicians fail at that.

The third would be whoever wrote Hypnerotomachia Poliphili, the bizarre anonymous book published in Venice in 1499 that became essential reading among Renaissance intellectuals. We based an opera on it at the Bregenz Festival in 2021. I often wonder what kind of intellectual and creative capacity could produce such a subversive work in that era. Most theories attribute it to men. Imagine discovering, over dinner, that the author was actually a woman who chose anonymity because it was safer in her time. Voilà—why not? ;)

Is AI gonna fry all our brains?

So many feelings for one brain. :) Well, from a post-structuralist perspective, as long as our mobility remains subject to change, we need to design the language and patterns of that change so that human agency, as a political entity, can shape the meanings we produce.

We also have to acknowledge that every time our brain learns something new, it probably unlearns something old. So the answer depends on our ability to define agency: who produces meaning, and who ultimately uses it.

What’s one rule everyone should break at least once in their life?

Embrace misunderstanding. Let it happen….

What’s the very last thing you’ve googled or searched for on chatbots?

Related to my research, I asked a chatbot to generate an image of the Lockheed AC-130 “Angel of Death.” And the result wasn’t satisfying, no…

If you had to send one image, object, or feeling from Kosovo to Germany - and one back from Germany to Kosovo - what would they be?

A reel, both ways, saying: “I did sent you a note through a rainbow.”

This series of articles was supported by:

Goethe Zentrum: https://goethe-ks.org

German Embassy in Kosova: https://pristina.diplo.de/xk-sq

Këtë fundjavë në Prishtinë ka gjithçka: prej freestyleit deri te reflektimi. Në Posht’ keni mbramje me Prishtina Cyphers për krejt që e dojnë hip-hopin live, ndërsa skena e natës vazhdon me party në Bubble X dhe Trouble, si dhe me një hapje të re interesante: Juno’s Social Hub në Mahallën e Muhaxherëve, ku bashkohen muzika, drag dhe një vajb mendjehapun social. Për një atmosferë ma chill, Lily’s në Peyton sjell muzikë gjatë ditës, ndërsa Grooveline organizon një ditë të hapun për adhuruesit e vinylave, CD-ve dhe kasetave te Pijetorja.

Në anën tjetër, programi kulturor dhe reflektues është po aq i pasun: DELKUDEL organizon një sesion për gra dhe çika që kombinon diskutimin me praktikë somatike, ndërsa një panel te Hani i 2 Robertëve trajton të drejtat e autorit dhe sfidat e krijuesve. Filharmonia e Kosovës sjell dy ngjarje të randësishme muzikore me vepra të Dvořák dhe Chopin, ndërsa në Podujevë jepet premiera e shfaqjes “Reflektim” mbi dhunën mes adoleshentëve. Për fund, në Prizren vazhdon programi filmik “Kinemaja e Zgjeruar”, që sjellë histori mbresëlanëse mbi luftën dhe pasojat e saj.

FULL HOUSE kjo javë.

Me freestyle: Mbramja me Prishtina Cyphers / Posht’, Prishtinë

“A kanë qef krejt shqiptart me repovat? A kanë qef me hyp n’vagë për 50 cent me u mat?” Nëse keni qef fristajllin edhe hip-hopin, sonte në Posht’ osht një mbramje me Prishtina Cyphers, me muzikë, shoqnim, repim. Posht’ përndryshe të premtën e ka edhe Matalen të shtundën e mban atmosferën dhe të premtën Mikrokletki e marrin iniciativën.

Me diskutu dhe mu frymëzu: Diskutim dhe chakra me DELKUDEL / Biblioteka Kombëtare, Prishtinë

Platforma DELKUDEL fton gra dhe çika mu bashku këtë të premte me 8 maj, në një hapësinë të dedikume për eksplorimin e sensualitetit dhe kreativitetit. Frymëzume nga libri Women Who Run With the Wolves nga Clarissa Pinkola Estés, aktiviteti nis me një diskutim të udhëhequn nga Amalia Koleka, ku përmes përrallave dhe figurave nga mitologjia shqiptare synohet thellimi në intuitë dhe potencial krijues. Më vonë, vazhdohet me një praktikë somatike të udhëhequn nga Diona Kusari, një ritual lëvizjeje që fokusohet në zonën e belit (chakra sakrale) për me çliru energjinë krijuese. Nuk kërkohet përvojë paraprake dhe rekomandohet veshje e rahatshme. Sounds sensual. Ishmi.

Me kcy e me festu: Hapja e JUNO’S SOCIAL HUB / Juno’s, Prishtinë

Qe edhe një vend i ri me super potencial! Te Mahalla e Muhaxherëve po çelet Juno’s Social Hub, një vend me pi kafe herët, me pi nëj koktell n‘mbramje, me pa muhabet t’hapun me njerëz mendje-hapun. Të premten e keni shkrimtarin Arbër Selmani tu lëshu muzikë, masnej Divën dhe Honey me drag. Emni përndryshe tepër najs, na rikujton edhe filmin me Elliot Page po edhe zotneshën Juno të mitologjikë romake.

Me ble: Ditë e hapun nga Grooveline shop me vinyla, CD-ja e kaseta / Pijetore, Prishtinë

Pijetorja po shëndrrohet në kasetore ose pllakore. Grooveline, shitorja e pllakave gramafonike, CD’jave dhe kasetave po organizon me 9 maj një ditë të kurume me muzikë t’mirë për koleksionarë dhe amatorë. Pijetorën e Ulpianës e kemi për qefi, plus i kemi qef vinylat kështu që po doket menyrë e mirë me kalu një të shtune n’qytet.

Me kcy: Matale & Stefan n’BubbleX dhe Richii Chan n’Trouble / Bubble X, Prishtinë

We’re all getting into trouble. Hapja e Bubble X koxha e ka dhezë skenën e natës, e këtë të premte, me 8 maj, vazhdon party me Matale dhe Stefan mrapa dekave ndërsa nata vazhdon në mikro-hapësinën Trouble (mrena Bubble X) me Richii Chan.

Me dëgju: Jo njo po dy ngjarje të Filharmonisë / Atelieja te Pallati i Rinisë, Prishtinë

Filharmonia keeps being busy. Me 8 maj, Filharmonia e Kosovës sjell një mbrëmje koncertale me Orkestrën e vet. Nën dirigjimin e Peter Valentovič dhe me solistin e mirënjohun Victor Julien-Laferrière në violonçel, publiku e ka mundësinë me përjetu një program krejt të kushtum Antonín Dvořákut, me interpretimin e Koncertit për violonçel dhe Simfonisë nr. 9. E masnej me 10 maj, e keni një piano recital ku Paweł Kowalski sjell nga kryeveprat e Chopinit e deri te muzika e pavdekshme e filmave polakë – një recital unik, plot virtuozitet dhe emocione.

Me diskutu: Paneli “Artists, Copyrights & Intellectual Property: Who Pays the Price of Creativity?” / Hani i 2 Robertëve

Një diskutim se qysh mbrohen dhe zbatohen të drejtat e krijuesve n’Kosovë.
Ky panel bashkon tre perspektiva në kryqëzimin e ligjit, kulturës dhe industrive krijuese: Laurent Melikian, Skender Boshtrakaj dhe Florin Lata për me hulumtu se qysh funksionon e drejta e autorit në praktikë në të gjithë Kosovën dhe Evropën - kon e mbron, kush përfiton dhe ku i dështon artistët. Marianne Auffret osht e përfshime si në shumë nisma kreative n’qytet ndërsa e moderume nga Diona Kusari.

Me pa: Premiera e shfaqjes “Reflektim” nga Klubi Teatror / Teatri “Avdush Hasani”, Podujevë

Shfaqja forum-teatër “Reflektim” nga Art Polis dhe Klubi Teatror në Podujevë e ka premierën më 7 maj, nga ora 11:30, në Teatrin “Avdush Hasani” në Podujevë. Kjo shfaqje trajton fenomenin e dhunës fizike mes adoleshentëve në shkolla, tu i pru në skenë pasojat emocionale dhe sociale që ajo po len te të rijtë. Në këtë shfaqje lujnë Anea Fazliu, Anisa Selmani, Anisa Zeqiri, Ariona Salihu, Diona Muqolli, Dorina Jashari, Elita Rrahmani, Enesa Abdullahu, Erina Bajrami, Erisa Hasani, Florent Mehmeti, Lend Përvetica, Luiza Maloku, Ornela Hasani dhe Rinesa Musa, të cilët janë mentoru nga Edlir Gashi dhe Qendresa Kajtazi.

Me pa: “Kinemaja e Zgjeruar” nën temën “Lines of Resistance” / DokuKino, Prizren

Dostat n”Lumbardh” po vazhdojnë me programin e klubit te filmit “Kinemaja e Zgjeruar” nën temën “Lines of Resistance”. Këtë të premte e keni një film që fokusohet në ditën e fundit të Luftës së Dytë Botërore. Mërgimtarët polakë dhe forcat pushtuese sovjetike përballen me njëri-tjetrin mbi të ardhmen e vendit. Në këtë atmosferë të tensionume, takojmë një ushtar të ri polak të quajtur Maciek, i cili osht urdhëru me vra komisarin e ri pro-sovjetik.

Me kcy e me mingle nën rreze të dillit: Uran B. n’Lilys / Lily’s Payton, Prishtinë

Pejtoni i ri ka plot solitera ama Pejtoni i vjetër e ka Lily’s me terrace t’bukur dhe këtë të shtune edhe muzika osht në nivel ton ditën me Uran B. Nëj birrë e ftohtë, nëj shoqni e ngrohtë dhe një ditë e nxehtë. Çka don njeri ma shumë prej pranverës?

Kjo javë fillon me mot t’mirë dhe temperatura deri 27 gradë. Edhe axhenda e ngjarjeve kulturore po nxehet, me plot propozime nga muzika, letërsia, festivale, etj. Qe miksi jonë i ngjarjeve kryesore.

Chopin Piano Fest Prishtina hap edicionin e 16-të me Duo Gazzana, ndërsa Filharmonia e Kosovës sjell Kuartetin e Krakovës për një mbrëmje të muzikës klasike. Në anën tjetër, skena alternative merr jetë me Jazz Catz në DefyThem dhe elektronikë në Kultura House Festival, që zhvendoset në tunelin e trenit në Arbëri.

Përtej muzikës, GRAN Fest mbledh emra të mëdhenj të novelës grafike, ndërsa Jehona Kicaj sjell një lexim letrar nga romani i saj i vlerësuar. Muaji i Manga në Libraria Dukagjini dhe baleti “ZËRI I SAJ”, i frymëzum nga Nexhmije Pagarusha, plotësojnë programin, që kulmon me aktivitete për Ditën e Europës në gjithë vendin, me koncert të Jehona Soit, Vesa Lumit dhe Jehona Reshitaj në Prishtinë dhe muzikën e Morricones në Tiranë.

Ishmenada!

Me dëgju: Chopin Piano Fest Prishtina / Amfiteatri i ri i Bibliotekës Universitare, Prishtinë

Festivali ma i madh dhe ma i vizitum i muzikës klasike po vazhdon me edicinin e 16-të dhe po hapet me festu edhe Ditën e Europës me 7 maj. Festivalin e çelin Duo Gazzana nga Italia që përbahet nga Natascia Gazzana dhe Raffaella Gazzana. Këto motra binjake janë të njohura për ndjeshmërinë artistike dhe elegancën në skenë, edhe janë performuse në disa nga skenat dhe festivalet më prestigjioze në botë. Në Prishtinë, ato kanë me pru një program që ndërthur traditën me bashkëkohoren.

Me marr pjesë: Festivali ndërkombëtar i stripave GRAN Fest / Biblioteka Kombëtare, Prishtinë

A lexoni novela grafike dhe stripa? Për krejt adhuruesit e comics, GRAN Fest osht ngjarja për ju. Çdo vjet ky festival i vockël por me mysafirë të mëdhej, sjell emna eminentë të letërsisë së novelave grafike. Edicioni i 7-të i festivalit të themelum nga autori kosovar Gani Jakupi, fillon me 8 maj, te Biblioteka Kombëtare. Sivjet programi përfshin ekspozita, diskutime, punëtori dhe filma ndërsa mysafirë vijnë disa prej autorëve ma me nam në botën e novelës grafike, si Régis Loisel, Dominique Bertail, etj.

Me lexu e me diskutu: Lexim Letrar me autoren Jehona Kicaj, Biblioteka Kombëtare e Kosovës

Jehona Kicaj osht autore që ka lindë në Kosovë por osht rritë në Göttingen, ndërsa ka studiu ndër të tjera Letërsi Gjermane Moderne në Hannover. Oset një nga shkrimtaret ma të lexume gjermanisht në vitin e kalum me romanin “Ë” i cili osht përzgjedh si një nga librat ma të mirë të 2025. Tash autorja që po bon emën në botën letrare gjermane po vjen për një lexim dhe diskutim të librit të vet, sonte në ora 16:00, në BKK. Ngjarja mbahet për Ditët e gjuhës gjermane.

Me kcy: Kultura House Festival / Tunelli i Trenit n’Arbëri, Prishtinë

Qe një ngjarje intriguse muzikore, me një vend të pazakonshëm. Kultura House po e organizon festivalin njëditor te tuneli i trenit në lagjen Arbëria në Prishtinë. Muzika lëshohet në dy stejxha, e llajnapi osht koxha i trentë, me Riria, Ekany, Eve Roots, Uran B dhe Ylli Megi. Krejt kjo zhvillohet me 9 maj nga ora 6 e tutje!

Me dëgju: Koncert nga Kuarteti Harkor i Filharmonisë së Krakovës / Biblioteka Kombëtare e Kosovës

Filharmonia e Kosovës sjell në Prishtinë Kuartetin Harkor të Filharmonisë së Krakovës, një ansambël që mishëron traditën e shkëlqyer polake të muzikës së dhomës. Më 5 maj 2026, në Hollin e Bibliotekës Kombëtare “Pjetër Bogdani”, katër muzikantë të shqum të Filharmonisë së Krakovës — Joanna Konarzewska, Zuzanna Frankiewicz, Jan Czyżewski dhe Martyna Sołtys — kanë me interpretu dy kryevepra të muzikës polake për kuartet harkor: Kuartetin Harkor Nr. 3 të Grażyna Bacewicz dhe Kuartetin Harkor Nr. 2, Op. 42 të Władysław Żeleński.

Me lexu e me pasunu librarinë: Muaji i Manga / Libraria Dukagjini, Prishtinë

Një nga seksionet ma të popullarizume të librarive tona janë raftat me stripat japonezë manga, të cilat tash e disa vjetë e kanë pushtu vëmendjën e gjeneratave të reja nëpërmjet seriales të vizatume si One Piece, Dragon Ball, Naruto, etj. Për me festu ndikimin e madh kulturor të stripave japonezë, libraria “Dukagjini” po e organizon muajin e manga, së bashku me Ambasadën e Japonisë, ku do të ekspozohet edhe uniforma e vjetër luftarake e kalorësve mesjetarë japonezë samurai. Hapja me 5 maj!

Me pa e dëgju: Shfaqja e baletit “ZËRI I SAJ” / Pallati i Rinisë, Prishtinë

Në kuadër të programit edukativ “EduOPERA”, Opera e Kosovës dhe Ansambli Kombëtar i Kangëve dhe Valleve 'Shota', në bashkëpunim me Shkollën e Mesme të Muzikës ‘Prenk Jakova’, sjellin para publikut shfaqjen e baletit “ZËRI I SAJ”, me koreografi dhe koncept nga Driton Saqipi. Kjo vepër artistike, e frymëzume nga figura dhe trashëgimia e “bilbilit të Kosovës”, Nexhmije Pagarushës, prezantohet në dy mbrëmje radhazi në Atelienë e Pallatit të Rinisë dhe Sportit në Prishtinë. Datat e shfaqjes janë me 6 maj, ora 19:30 dhe 7 maj 2026, ora 18:30.

Me festu: Dita e Europës / Lokacione në krejt Kosovën

Dita e Europës n’Kosovë osht ditë pushimi por nëse nuk shkoni n’mal a bregdet, festivali i dedikum Europës sivjet ka program koxha t’mirë gjithandej, përfshi koncerte me Jehona Sopi, Vesa Lumi dhe Edona Reshitaj në Prishtinë dhe Leb i Sol dhe Shkart në Mitrovicën e verit. Ka edhe plot ekspozita, prezantime, diskutime dhe ngjarje tjera, por checkirateni programin se çka po ju pëlqen!

Me dëgju: Jazz Cats me Arnau Garrofé Farràs / DefyThem, Prishtinë

Në serinë e muajit maj, Jazz Catz e ka të ftuarin special që e hap setin, Arnau Garrofé Farràs i cili vjen me një za të formum në skenat e jazzit nëpër Evropë — i rrjedhshëm, hulumtus dhe shumë personal. Bashkë me Ilir Bajrin në piano, Sheki Hoxhën në bas dhe Tomor Shkozën në bateri, kuarteti e plak atmosferën për natën, para se me vazhdu me jam. Nesër me 05.05 në qendren alternative Defy Them në Bregun e Diellit.

Me dëgju: Koncerti “E Mio Padre - Morricone dirigjon Morriconen” / Sheshi Italia, Tiranë

Një mbramje e veçantë muzikore në Ditën e Europës edhe n’Tironë. “Morricone dirigjon Morriconen” sjell në Sheshin Italia emocionin e muzikës së pavdekshme të Ennio Morricone, nën drejtimin e birit të tij, Andrea Morricone, me pjesëmarrjen e Marco Morricone, i cili ka me pru të gjallë kujtimin e babës përmes fjalës. Një mbramje që bashkon muzikën, emocionin dhe trashëgiminë artistike të një prej kompozitorëve më të mëdhenj të kinemasë botërore. Në këtë koncert performojnë: Pianiste – Cecilia Grillo, Bariton – Alessio Quaresima Escobar dhe Soprano – Vittoriana de Amicis

Osht një moment i vogël, pothuajse i padukshëm, në jetën tonë të përditshme: e lexojmë nëj lajm, nëj status a titull me nëj portal, edhe vendosim nëse osht i vërtetë apo jo. Edhe ato jo përmes provave, por përmes ndjenjës.

Kjo osht pika ku jetojmë sot.

Në një studim mbi dezinformimin në Kosovë, përshkruhet qartë kjo gjendje: jetojmë në një epokë ku “e vërteta osht e varun nga besueshmëria, jo nga baza e provave” . Pra, nuk osht mo pytja “a osht e vërtetë?”, por “a po m’doket ma e besueshme?”.

Dhe kjo e ndryshon krejt përceptimin tonë se çka osht e vërteta.

Subscribe now

Sa herë duhet me dëgju një rrenë që me besu?

Një nga mekanizmat ma të fuqishëm të dezinformimit osht përsëritja. Jo përmbajtja, jo burimi - por frekuenca, pra sa shpesh e dëgjon apo e lexon një rrenë. Studimi që e përmendëm i Dren Gërgurit nga Universiteti i Prishtinës, tregon se “ekspozimi i përsëritun ndaj një narrative rrit gjasat që ajo të besohet” . Me fjalë të tjera, një ide e rreme, nëse dëgjohet mjaftuehëm shpesh, fillon mu dokë e vërtetë. Në Kosovë, ku temat politike, identitare dhe historike janë të ngarkume emocionalisht, kjo përsëritje bohet edhe më e fuqishme. Edhe ma e rrezikshme. Narrativat e rrejshme thjeshtë nuk qarkullojnë – ato rezonojnë. Dhe qashtu me kalimin e kohës, ato bohen pjesë e realitetit tonë të brendshëm.

Besimi i verbër në rrjete sociale (dhe të shoqnisë)

Na shpesh mendojmë se problemi i dezinformimit osht teknologjik. Por ai osht thellësisht social.

Raporti i botum në “Central European Journal of Communication” sugjeron se burimi i informacionit nuk osht gjithmonë vendimtar për besimin. Në fakt, në shumë raste, njerëzit janë më të prirun me besu një informate a një postimi kur ai vjen nga dikush që e njohin. Kjo krijon një paradoks të heshtun:

Ne kemi ma pak besim në institucione, media dhe autoritete.
Por kemi ma shumë besim në një postim të një miku, një familjari, një të njohuri.

Në këtë mënyrë, dezinformimi nuk përhapet vetëm përmes platformave por përmes marrëdhanieve.

Pse nuk verifikojmë?

Në teori, zgjidhja duket e thjeshtë: verifiko informatën. Kontrollo burimin. Krahaso faktet. Ama në praktikë, ndodh e kundërta. “Shumica e njerëzve rrallë verifikojnë informacionin që përputhet me bindjet e tyre”. Ne bohemi kritikë vetëm kur lexojmë për diçka që s’na pëlqen ose na kundërshton. Kur na konfirmon bindjet tona, e pranojmë pa rezistencë. Edhe ky osht thelbi i paragjykimit të konfirmimit. Ne nuk jemi mo tu e kërku të vërtetën, na kjemi t’u kërku çdo ditë veç konfirmim dhe qëndrueshmëri me ate që tashmë besojmë.

Inteligjenca artificiale: kur gjuha e përdorun bind ma shumë se faktet

Në këtë realitet të ndërlikumë të dezinformatave, ka hy një aktor i ri: inteligjenca artificiale.

Chatbotat si ChatGPT ose Grok, po bohen gjithnjë e ma shumë burim informacioni. Jemi t’u i përdor çdo ditë për gjithçka. Chatbotat janë të shpejtë, të rrjedhshëm edhe shqip dhe shpesh tepër bindës. E kemi botu një shkrim herën e kalume për mënyrën qysh AI po ndikon edhe në përhapje të dezinformatave në shëndetësi.

Por siç thekson një raport i fundit nga mysafirja jonë në podkast dhe ekspertja për media Hyrije Mehmeti: “chatbotat i japin përparësi besueshmërisë mbi të vërtetën”. Kjo do me thanë se përgjigja mundet me tingëllu e saktë, me qenë e strukturume mirë, me qenë bindëse - prapëseprap me qenë e pasaktë.

Poashtu, ky raport i organizatës “Hibrid” nënvizon se “kufiri mes përmbajtjes autentike dhe asaj sintetike osht zbehë”. Pra, nuk osht mo e qartë se çka osht e prodhume nga njeri, dikush me emën e mbiemënm dhe çka nga algoritmi.

Në këtë pikë, problemi nuk osht veç dezinformimi. Osht fakti që nuk po dijmë ma qysh m’i dallu.

Narrativat nuk janë neutrale

Një nga gjetjet ma të rëndësishme të raportit për inteligjencën artificiale osht se ajo nuk osht neutrale. Raporti tregon se chatbotat “pasqyrojnë strukturat ideologjike dhe burimet e të dhënave mbi të cilat janë zhvilluar” .

Kjo do me thanë se:

- informacioni nuk osht i njëjtë për të gjithë

- përgjigjet mundet me ndryshu sipas kontekstit

Bile edhe sipas vendndodhjes së përdoruesit. Pra, realiteti që na paraqitet osht i ndryshëm nga ai i dikujt tjetër - edhe kur bëjmë të njëjtën pyetje. Hyrija me ekipin e vetë e ka testu se a ka dallim se kush po e pyt informatën edhe rezultatet i kanë dalë që nëse p.sh. e pyet të njejtën pyetje në Kosovë, Gjermani a Serbi, përgjegja osht ndryshe, varësisht prej lokacionit. Hyrije Mehmeti pohon: “Kjo osht vertetu prej gjetjeve të raportit tonë. E kemi bo nje eksperiment me vertetë nëse pergjegjet në pytjet e njejta ndryshojnë nga vendi në vend me kolegë nga rajoni në Ballkanin Perëndimor, dhe realisht e kemi pa që dallon përgjegja varësisht se ku e shtyp pytjen. E kemi këqyr ngjashmërine semantike dhe përqindjet e ndryshimit kanë dale ndryshe.”

Dezinformimi gjinor: kur rrena ka target gruan

Në këtë peizazh të ndërlikum, disa grupe janë ma të ekspozume se të tjerat. Edhe masi po hyjmë edhe në një cikël zgjedhor, osht me randësi me cekë se gratë në politikë janë një prej tyre. Një raport monitorimi në Kosovë nga organizata D4D, thekson se “gratë në politikë janë shpesh në shënjestër të sulmeve seksiste dhe fushatave të koordinume të dezinformimit” .

Gjatë një periudhe zgjedhore:

- janë identifikuar 878 shkelje

- rreth 75% kanë përmbajtë gjuhë urrejtjeje ndaj grave në politikë.

Këto nuk janë veç komente negative. Ato janë përpjekje sistematike për me e shkatërru besueshmërinë e grave në hapësirën publike. Gjuha e përdorun - “hajdute”, “mashtruese”, “analfabete” – nuk osht e rastësishme. Ajo ndërton një narrativë të vazhdueshme që delegjitimon gratë.

Një ambient i përlytë informativ

Kur krejt këto elemente bashkohen: media sociale, paragjykimet tona, inteligjenca artificiale, narrativat e synume me qëllime të caktume, krijohet ajo që studiuesit po e quajnë “ndotje informative”. Në këtë ambient faktet po përzihen me opinione, opinioni përzihet me manipulime dhenë fund kufijtë zhduken.

Rezultati osht një shoqni që bohet gjithnjë e ma skeptike. Siç theksohet në studimin e D4D, kjo çon drejt një qytetarie “mosbesuese dhe cinike”. Dhe kjo osht ndoshta pasoja ma e rrezikshme. Sepse kur nuk i beson ma askujt edhe e vërteta e hup fuqinë e saj.

Sipas studimit të Qendrës Kosovare për Studime të Sigurisë, dezinformimi te na nuk osht hiç i rastësishëm, por i qëllimshëm dhe i projektum nga aktorë të huj. Narrativat e rreme dhe gjysmë të vërtetat shtyhen qëllimisht për m’i nxitë tensionet etnike në Kosovë dhe m’i thellu ndarjet si përgjatë vijave fetare ashtu edhe atyne etnike

E çka me bo me këto gjetje?

Nuk ka një zgjidhje të thjeshtë. Sidomos për gjeneratat e reja që as nuk mujn me paramendu interaksionin njerëzor jashtë ekranave të smartfonave a tabletave. Hyrije Mehmeti na ka fol me nostalgji në podkastin tonë: “Fëmijët sot nuk e kanë kënaqësinë që e kemi përjetu na si fëmijë. Na kemi lujt ton ditën dhe e kemi kaluar kohën në ndërveprim të drejtpërdrejtë me njani-tjetrin, ndërsa fëmijët sot janë të ekspozum kryesisht ndaj komunikimit teknologjik. Rreziqet ma të mëdha janë bullizmi online dhe ekspozimi ndaj personave të panjohur e të padëshirueshëm. Nomofobia, pra frika për me mbetë pa telefon, paraqet shenja tipike të ankthit dhe varësisë ndaj telefonit mobil. Po ashtu, FOMO (fear of missing out), për shembull, kur nuk shkon në një festival a nëj party dhe ndjen sikur po humb diçka të rëndësishme se ‘krejt tjerët kanë shku’”.

Ama janë disa reflektime të nevojshme.

Ma s’pari, duhet me pranu se asnjani nuk jemi imunë ndaj dezinformimit. Bash askush nuk osht.

Së dyti, duhet me kuptu se problemi nuk osht vetëm teknologjik, osht njerëzor. Ka të boj me mënyrën qysh mendojmë, qysh besojmë dhe qysh reagojmë.

Dhe së treti, duhet me rikthy një zakon të thjeshtë, por të fuqishëm: dyshimin e shëndetshëm. Jo për m’i mohu krejt çka lexojmë e çka shohim. Por për me pyt: prej nga vjen kjo? pse po më shfaqet? dhe a ka nëj provë?

Mbyllje: E vërteta si proces

E vërteta sot nuk osht më një pikë fikse. Osht një proces. Një proces verifikimi, reflektimi dhe kanjëherë edhe korrigjimi. Në një botë ku çdo gjë mundet m’u dukë e vërtetë, përgjegjësia jonë nuk osht me ditë gjithçka, por me qenë ma të kujdesshëm me atë që besojmë dhe shpërndajmë. Sidomos shpërndajmë. Sepse në fund, beteja për të vërtetën nuk zhvillohet vetëm në media apo në politika. Ajo zhvillohet në mendjen tonë, çdo herë që vendosim m’i besu diçkaje.

Ky shkrim osht botu në kuadër të projektit “Gratë, e vërteta, dhe algoritmi”. Ilustrimet e dizajnume me ChatGPT.

Shkrimi është realizuar me mbështetjen e projektit “Mbështetje për Shoqërinë Civile në Kosovë”, i financuar nga Dukati i Madh i Luksemburgut dhe i zbatuar nga LuxDev, Agjencia e Bashkëpunimit për Zhvillim e Luksemburgut.

Përmbajtja e këtij podcasti është përgjegjësi e vetme e Suzanne Media dhe në asnjë mënyrë nuk mund të konsiderohet se pasqyron qëndrimet e Dukatit të Madh të Luksemburgut.

Kjo javë sjell një kombinim të bukur mes skenës klasike dhe energjisë urbane: nga premiera e Baletit Kombëtar me dy pjesë që lëvizin mes emocionales dhe eksperimentales, te koncerti i Filharmonisë që sjell emna ndërkombëtarë dhe repertor klasik në Pallatin e Rinisë. Në të njëjtën kohë, hapësinat alternative dhe kllabat po ju ftojnë për netë të gjata: me hapjen e Bubble X dhe Trouble për diçka fresh n’skenë, masnej pre-party të UNUM që po i nxeh motorat e verës, dhe mini-skena si Posht’ që sjellin emra të muzikës nga Gen-Z i Bleta Përtace për një publik që kërkon dikon me aurë t’re.

Përtej muzikës dhe vallëzimit, java ka edhe një shtresë ma reflektuse: performanca e Playbackdolls që prek tema të forta sociale përmes artit dhe rrëfimeve reale, si dhe iniciativa në StoryLab për me ndërtu një arkiv digjital të kujtesës së viteve ’90 - një ftesë për me e kthyer nostalgjinë në dokumentim. Ndërkohë, Tirana e plotëson këtë Monday Marks me koncerte intime si ai i Shpat Dedës dhe ekspozita kolektive si “PranverArt”.

Ishmenada!

Subscribe now

Me pa: Premierë baleti në dy pjesë: “We will never give up on love” & “Bletë” / Pallati i Rinisë, Prishtinë

Në Ditën Botërore të Vallëzimit, më 29 prill, Baleti Kombëtar i Kosovës prezanton premierën e parë për vitin 2026. Shfaqja intriguese përbahet nga dy pjesë: “We will never give up on love” me koreografi nga Erion Kruja dhe muzikë nga Chase & Status, Erion Kruja. Pjesa e dytë titullohet “Bletë” me
koreografi nga Clébio Oliveira, asistente: Lela Di Costanzo dhe me muzikë nga Matresanch. Premiera osht me 29 prill ndërsa repriza e parë me 30 prill, nga ora 20:00, te Amfiteatri i Pallatit të Rinisë

Me dëgju: Koncert me korno nga Orkestra e Filharmonisë së Kosovës / Pallati i Rinisë, Prishtinë

Kornisti i jashtëzakonshëm Felix Klieser po vjen në Prishtinë për koncert me Orkestrën e Filharmonisë së Kosovës. Nën drejtimin e dirigjentit Gregory Charette, Klieser ka me interpretu Koncertin nr. 1 për korno nga Strauss, si dhe Koncertin për dy korno nga Haydn, në të cilin do t’i bashkohet kornisti shqiptar Ilir Kodhima. I njohur ndërkombëtarisht për virtuozitetin dhe muzikalitetin e tij të rrallë, Felix Klieser osht një nga emrat ma të spikatun të skenës bashkëkohore të kornos, i cili performon me orkestrat ma prestigjioze në botë. Në pjesën e dytë, Orkestra do të sjellë Simfoninë nr. 5 të Schubert-it. Konceti mbahet me 29 prill, nga ora 19:30.

Me kcy: Hapja e Bubble X dhe Trouble / Bubble X, Prishtinë

Kllabingu në Kosovë po i bashkohet edhe një vend që premton netë të gjata, muzikë t’mirë dhe atmosferë të çart’. Shoqnia mas Bubble qëndron mas Bubble X bashkë me hapsinën për aftera, me emnin e qëllum Trouble. Llajnapi për 1 maj osht i mendum per me kcy pa u ndal: në Bubble X po vjen Black Peppa, aty osht edhe Gamble me muzikën e tij. Ka edhe drag show me Abhora Shon dhe Sulltaneshën, ndërsa ndeja vazhdon në Trouble me Kasra V dhe Ivana Dragsic. Llajnapi premtus për Ditën e Punëtorëve. Urime dhe suksese për Bubble & Trouble.

Me kcy: UNUM Festival Pre-Party / Zone Club, Prishtinë

Një llajnap i trentë ju pret me 2 maj në Zone, me Priku back2back me Arapu si hedllajnera dhe Rick Maia b2b Yme dhe Anitë b2b Gemza që bashkangjitën skenës për me fillu pregaditjet për festivalin Unum. Zone koxha ka investu n’ambient t’ri, ndriçim dhe zërim, kështu që ju pret një eksperiencë e re, me llajnap të trentë dhe kllabing të kurum me ju majtë tu kcy deri n’sabah.

Me dëgju e me kcy: Bleta Përtace / Posht’, Prishtinë

Ndoshta nuk e dini kush osht Blerton Albani nga Shkupi, ama me siguri keni dëgju për Bletën Pertace, emnin e tij artistik me të cilin ka hy furishëm në skenën e hip-hopit shqip, inspirum me rrymën trap. Bleta Përtace osht emni ma i ri i Gen X në pejsazhin e rapit, ama i ka rimat e smuta, me referencat super fresh dhe një kallabllak stans që e përcjellin kudo që shkon. Kësaj rradhe e keni në mini-kllabin Posht’, me 29 prill.

Me pa e me dëgju: Performanca artistike nga Playbackdolls / Hani i 2 Robertëve, Prishtinë

Ditët e gjuhës gjermane po vazhdojnë me një performancë artistike nga Playbackdolls. Çka do me thanë sot me jetu si gru e pavarun – në një botë që hala formësohet nga struktura patriarkale? Cilat rrëfime mbeten shpesh të padëgjume? Dhe qysh mundet arti dhe gjuha me ju jep hapësinë këtyne zanae? Duoja muzikore Playbackdolls (Tini Trampler & Stephan Sperlich) dhe autorja Eva Schörkhuber i sjellin këto tema në skenë. Bazume në intervista me gra nga realitete të ndryshme jetësore, nga strehimoret e grave, nga fusha e artit, nga situata të brishta socio-ekonomike apo me origjinë migrimi – krijohet një performancë mbresëlënëse mes letërsisë, muzikës dhe dialogut shoqëror. Ngjarja osht sonte në Hanin e 2 Robertëve.

Me diskutu e me punu: Pasunimi i arkivave digjitale me rrëfime nga 1990-at / StoryLab, Prishtinë

Me 29 prill prej orës 14:00, mundeni me shku në StoryLab për me diskutu rreth arkivave digjitale, promovimit të dijes së lirë dhe mu angazhu konkretisht me skenu e publiku foto në platformën e Wikimedia Commons. Synimi osht me dokumentu, nda dhe ndërtu një arkiv publik digjital të kujtimeve e përjetimeve nga vitet e 90-ta në Kosovë. Nëse keni albume familjare, fotografi personale ose materiale audiovizuale nga vitet e 90-ta, ky osht momenti i duhun t’i ndajmë ato me të tjerët, dhe m’i bo të qasshme për krejt botën. Ky event mbahet në kuadër të fushatës “Të 90-tat”, organizume dhe implementume nga “Wikimedianët e Gjuhës Shqipe” dhe zhvillohet në kuadër të programit “Storylab Communities”.

Me dëgju: Koncerti i Shpat Deda & Private Jets / Universiteti i Arteve, Tiranë

Koncertet e Shpatit janë gjithmonë përjetime të veçanta muzikore, rrugëtime në botën e tij emocionale. Tash e ka pregaditë një çift performancash me titullin “Catarsis” me 28 dhe 29 prill, te Universiteti i Arteve në Tiranë, bashkë me bendin The Private Jets. Tu e ditë dedikimin skenik të Shpatit dhe pregaditjet e detajume për koncert, kjo ish dasht m’u kanë performanca e muajit në Shqipëri.

Me pa: Ekspozita “PranverArt 16” / Galeria e Artit, Tiranë

Galeria e qytetit të Tiranës tashme e ka hap edicionin e 16-të të ekspozitës “PranverArt”, me një numër të madh artistësh të cilët prezantohen me teknika dhe mediume të ndryshme të artit pamor nga piktura, skulptura apo qeramika. “PranverArt” osht një grupim artistësh të lirë, piktorë dhe skulptorë, i themelum në vitin 2010, të njoftun për ekspozitën e përvitshme me të njëjtin titull, si aktiviteti themelor i këtij kolektivi që osht organizu rregullisht përgjatë 15 viteve.

Nëse e dëgjon me kujdes nëj muhabet të zakonshëm në Prishtinë, p.sh. në servis t’kerreve, në kafe, në një baushtellë ndërtimi apo edhe në një butik, ke me kuptu që gjermanishtja osht omniprezente, por jo si gjuhë e huaj.

Gjermanishtja te na osht e shpërndame në fragmente të vogla të gjuhës së përditshme, e fshehun në fjalë që i përdorim pa i mendu dy herë: hauba hapet, gepeku mbushet, dikush kërkon një shrafciger, tjetri ankohet për auspuhin. Dikush blen kifle, dikush pin kafe me shllag. Nej shoqe blen bademantill ose brus’haltera n’butik.

Kjo nuk osht një marrëdhënie klasike mes dy kulturave që janë taku drejtpërdrejt përgjatë shekujve të historisë së moçme; osht ma shumë një histori moderne përjetimesh, devijimesh, tranzitesh dhe shkumjeve dhe kthimeve.

Plot fjalë kanë hy n’shqipe rreth e rrotull, përmes serbo-kroatishtes, në kohën kur Kosova ishte brenda ish-Jugosllavisë, si një lloj importi gjuhësor i dorës së dytë. Por pjesa tjetër - ajo më e gjalla - ka ardhë me njerëz. Një pjesë e mirë e këtyne fjalëve kanë ardhë prej gastarbajterave që kanë punu në baushtella t’Gjermanisë, Zvicrës ose Austrisë që nga 1960-tat.

Në vitet ’60 dhe ’70, kur mija kosovarë u nisën drejt Gjermanisë si gastarbajterë, nuk morën me vete vetëm valixhe e ruksaka. U kthyen me dojçmarka por edhe me një fjalor të ri pune, të ndërtum në kantierë, fabrika dhe punishte. Dhe ky fjalor nuk mbeti atje ku u kriju. Ai u rikthy në shpi bashkë me ta, u përzi me shqipen e përditshme dhe u bë pjesë e saj, pa nëj ceremoni, krejt natyrshëm.

Prandaj sot kemi një shqipe ku auto-mekaniku flet gjysmë në gjermanisht pa e ditë, ku ndërtimtari përdor terma që tingëllojnë si të huaj, por ndihen krejt lokale, dhe ku kuzhina e përditshme mundet me përfundu me një shnicëll apo një shtrudëll pa u dukë aspak ekzotike.

Ajo që e bon këtë rrëfim interesant nuk osht veç lista e gjatë e fjalëve: nga anllaseri e shofershajbna te kuplungu, nga krani e bageri e deri te vinkëlli, nga keksi te virshlla, por edhe mënyra se qysh ato janë përshtatë. Janë shkru në mënyrën tonë, janë shqiptu në mënyrën tonë, dhe shpesh kanë marrë kuptime të reja. Fjala gilipter osht ndoshta shembulli ma i mirë: në origjinë lidhet me “der Geliebter”, dikush i dashtun, por në shqip osht transformu në një etiketë për dikond pak si të padurushëm që e ka qef vehtvetën. Një kthesë ironike që tregon se huazimi nuk osht kurrë thjesht kopjim - osht gjithmonë interpretim.

Në fund, gjermanizmat në shqip nuk janë vetëm gjurmë të një ndikimi të jashtëm t’bom me zor; janë dëshmi e lëvizjes. Të punës jashtë, të kthimit në vendlindje, të përshtatjes së përditshm. Janë një arkiv i vogël i historisë sociale të Kosovës, i rujtun jo në libra, por në muhabete. Dhe ndoshta kjo është arsyeja pse duken kaq natyrshëm: sepse nuk erdhën si modë, por si nevojë - dhe mbetën si pjesë e jona.

• E nëse jeni të interesum për Ditët e gjuhës gjermane, e keni programin këtu!

• Nëse doni me këqyr episodin e podkastit tonë me Nertila Furriku, Drejtoreshën e Qendrës Goethe n’Prishtinë, dhe Catalina Heine, Atashenë kulturore në Ambasadën gjermane, e keni super episodin këtu!

• E nëse doni me fitu dhuratë njërin nga këta libra të maposhtëm, bonnie subscribe në Youtube dhe Substack, dhe veç na dërgoni në komende në Facebook, ose Instagram, ose YouTube ose në këtë artikull, fjalën e juj të dashtun shqipogjermane.

  

Ky shkrim osht përkrahë nga:

Goethe Zentrum: https://goethe-ks.org

Ambasada e Gjermanisë në Kosovë: https://pristina.diplo.de/xk-sq

Këtë javë duket sikur qytetet kanë vendosë mos me na lanë rahat asnjë mbramje: prej Gjakovës që po e pret një “Ditë të re” artistike me Barbara Prenkën, te Prizreni ku “Lumbardhi” po na rikujton që disa filma plaken ma mirë se njerëzit, e deri në Prishtinë ku mundesh me përfundu tu pa ëndrra zvicerane me emna shqip n’Han të 2 Robertëve, me kcy për pre-party te Lily’s n’Pejton para se t’vjen party, me ba jam në Juliette, ose me përfundu me teleskop në dorë tu kërku ku po shkon Venera.

Nëse s’jeni n’mood me nejt te shpija, mundeni me dal n’Prishtinë për një natë me venë dhe pizza n’Ponte Vecchio ose marrë rrugë për Tiranë për me i uru Radio Barit edhe 17 vite tjera kaos të organizum.

Shkurt, kjo është ajo java kur duhet me zgjedh mes kulturës, kllabingut dhe kozmosit—ose, si zakonisht, me tentu me i bo krejt brenda tri netëve.

Subscribe now

Me pa: Ekspozita “Dita e Re” nga Barbara Prenka / Galeria e Arteve te Pallati i Kulturës “Asim Vokshi”, Gjakovë

Për artisten Barbara Prenka kemi shkru edhe ma herët. Këtu e keni një dialog në mes saj dhe kuratores Vesa Sahatçiu rreth eskpozites së kalume “Covers” në Prishtinë. Tani artistja gjakovare që jeton në Gjermani dhe Itali i ktehehet vendlindjes me një ekspozitë me titullin “Dita e re”, në Galerinë e Arteve – Pallati i Kulturës “Asim Vokshi”, në kuadër të DwP Creations 2023. Hapja osht me 23 pril;, nga ora 18:00.

Me pa: Filmi “Vagabond” nga Agnès Varda / Dokukino, Prizren

Të shtunën e fundit të këtij muji, “Lumbardhi” ja dedikon 40 vjetorit të filmit “Vagabond” nga Agnès Varda. Filmi edhe sot mbetet po aq aktual, tu i ndjekë kufijtë e feminizmit, pasigurisë sociale dhe mënyrave se qysh shoqnia përballet ose neglizhon ata që nuk përputhen me standardet e kornizat e veta. Filmi shfaqet në sallën e Dokukinos, me 25 prill, nga 19:30.

Me pa: Foto ekspozitë “Ëndërr” nga Thomas Krempke / Hani i dy Robertëve, Prishtinë

Premisa e ekspozitës osht një andërr e autorit se krejt rrugët e Zurichut kanë emna shqip. Tutje, duheni me vizitu vetë ekspozitën e fotografit Thomas Krempke, që çelet me 23 prill, n’ora 19:00, te Hani i 2 Robertëve.

Me kcy: Pre-party për ardhjen e Adriatique / Lilys Pejton, Prishtinë

Njana prej ngjarjeve kryesore muzikore verore n’Prishtinë osht performanca e paralajmërume e DJ Adriatique, njanit prej emnave ma të njohun të kllabingut në vitet e fundit. Të dillën me 26 prill, organizatori Sono po organizon një pre-party, festë “pregaditore” për eventin kryesor. Hajdeni në oborrin e Lily’s Pejton në Prishtinë me muzikë nga DJ Chvare.

Me ngu, kcy e mingle: Open Jam Session me Flutura Çelaj / Juliete of Spirits, Prishtinë

Juliete of the Spirits, lokali simpatik që punon veç natën, po vazhdon me program simpatik. Të premtën, me 22 prill, nga ora 22:00 e keni një jam session me Flutura Çelaj, me muzikë t’mirë (no covers allowed) dhe ndeje t’mirë. Nëse i bini nëj instrument, lirisht hajdeni edhe ju edhe bashkangjituni xhemit.

Me hangër e me pi: Free Wine Night (and Pizza!) / Ponte Vecchio, Prishtinë

Restorani i vogël me zemër t’madhe osht kah e organizen një mbramje dedikum venave dhe pizzave. A doni me mësu se cilat vena shkojnë me cilat pizza? Qe ku e keni mundësinë, me 23 prill, nga ora 19:00, te Ponte Vecchio n’Qafë.

Me kcy: Ditëlindja e Radio Bar / Tiranë

Këtë fundjavë bashkangjituni festës së ditëlindjës së vendit ikonik në Bllokun e Tironës: 17 vjet të Radio bar me muzikë, pije, festa dhe rrëfime të ndame bashkë me mysafirët e moçem e të rinj. Programi vazhdon krejt fundjavën: të Enjten UJ PA GAZ b2b GER KACERJA; të premten TATU b2b MINIMIM dhe të shtunën AD DISHA b2b MR COOL.

Me vëzhgu: Hana, Jupiteri & Venera / Observatori i Prishtinës

Qe një propozim pak ma ndryshe. Këtë javë dhe me fillim të javës së ardhshme e keni një ftesë nga Observatori i Prishtinës me vëzhgu Hanën (me krejt fazat e saj), Jupiterin dhe Venerën me teleskop nga Observatori i Prishtinës pranë Pallatit të Rinisë. Andaj, mos mungoni dhe shihemi nga ora 19:00 - 23:00. Veç shpresojmë për mot të kthjellët dhe pa vranësina.

Krejt java po duket si një mini-festival kulturor ku mundesh me kalu prej ekspozitave e shfaqjeve direkt në dancefloor nga Prishtina, kah Prizreni e deri n’Tironë.

Ma s’pari ka plot evente për Ditët e gjuhës gjermane: Në Hotel Grand hapet ekspozita e Zgjim Zyba, një kombinim i kujtesës së luftës me instalacione artistike; “Kosova Original Music Tour” po e sjell një mbramje intime me muzikë dhe diskutim, ndërsa nëse jeni në vajb pak ma serioz, te Reporting House vjen Michael Roth me librin e tij.

Në Kino Armata vjen filmi “La Grazia” nga Paolo Sorrentino për me fillu programin Italian Screen Days. Në Teatrin e Gjilanit luhet “E Vërteta” nga Florian Zeller. Fondacioni 17 po organizon një festë oborri që tingëllon si versioni lokal i “bring your vibe”.

E n’Shqipëri eksplodon muzika: “Misa a Buenos Aires” nga Martín Palmeri bashkon operën me tango e në Sheshin Italia zbret Exhale Tirana me Amelie Lens, që garanton rejv serioz (dhe nja 10k hapa pa e marr vesh).

Ndërsa nëse s’keni çka me vesh nëpër spektakle e evente, gjithmonë e keni Yllka Brada për me ju shpëtu situatën.

Me pa: Ekspozitë personale e Zgjim Zybës / Fondacioni Hajde, Grand Hotel Prishtina

“SHPESH E SHOH NJË ËNDËRR NË TË CILËN E DUA BOTËN” osht titulli i ekspozitës personale të artistit Zgjim Zyba, kurum nga Övül Ö. Durmuşoğlu. Ngjarja organizohet në kuadër të Ditëve të gjuhës gjermane. Ekspozita përmes instalacioneve, zanit dhe materialeve të mbledhuna nga komuniteti, ndërthur kujtesën personale dhe kolektive të luftës me reflektime mbi rezistencën, përkatësinë dhe shërimin. Sipas paralajmërimit, në qendër janë kolona të ndërtume nga batanije ndihmash humanitare që bartin histori mbijetese dhe kujdesi, ndërsa sipas tekstit kuratorial, puna sfidon nocione të ngurta të heroizmit dhe maskulinitetit tu eksploru se qysh plagët formësojnë përvojat tona dhe hapin horizonte të reja. Ekspozita hapet më 23 prill 2026 në ora 19:00 dhe qëndron e hapur deri më 24 korrik 2026 në Hotel Grand, kati VI, Prishtinë.

Me dëgju: Kosova Original Music Tour #1 & Ditët e gjuhës gjermane / Lavjerr’s, Prishtinë dhe Autostrada Hangar, Prizren

Një mbramje intime akustike‑punk, në kuadër të nismës inovative muzikore “Kosova Original Music Tour”. Artisti zviceran Dave Martens ka me performu së bashku me talentet lokale Blertën dhe Nidën. Mbramja muzikore mbahet me 22 prill dhe fillon në orën 19:00 me një aperitiv dhe një diskutim të përbashkët mbi industrinë muzikore në Kosovë, me fokus të veçantë tek artisti mysafir nga Zvicra. Nga ora 20:00, artistat e ftum kanë me performu live, të ndjekur nga një afterparty prej orës 22:00. Ngjarja mbahet në kuadër te Ditëve të gjuhës gjermane. Mos harroni se Kosova Original Music Tour ka performancë edhe në Autostrada Hangar në Prizren me 21 prill!

Me lexu e diskutu: Promovim i librit i Michael Roth / Reporting House, Prishtinë

Të marten, me 21.04, organizohet një lexim dhe diskutim me autorin dhe ish politikanin gjerman Michael Roth, i cili ka me prezantu librin e tij „Zonen der Angst“. Ngjarja ofron një pasqyrë të përmbledhun mbi çashtjet kyçe politike dhe shoqnore që Roth i trajton në veprën e tij. Në bashkëbisedim me publikun, ai hap perspektiva të reja mbi sfidat aktuale dhe randësinë e një dialogu të hapur demokratik. Një mbramje që nxit reflektim dhe krijon hapësinë për shkëmbim mendimesh me një ish politikan dhe aktivist gjerman që ka qenë aktiv edhe në Kosovë. Ngjarja fillon në ora 18:00, te Reporting House (ish Shpija e mallnave ‘Gërmia') dhe mbahet në kuadër te Ditëve të gjuhës gjermane.

Me këqyr: Mbramje filmike dedikum Kinemasë së re italiane / Kino Armata, Prishtinë

Programi “Italian Screens – New Italian Cinema in Prishtina” hapet me filmin “La Grazia” nga regjisor i famshëm italian Paolo Sorrentino, një portret i imagjinuar i një Presidenti në fund të mandatit të tij, i vendosun mes dilemave etike dhe jetës private. Vepra e Sorrentinos edhe një herë dëshmon aftësinë e tij për me ndërthurë elegancën vizuale me reflektime të thella mbi pushtetin dhe natyrën njerëzore. Filmi ka marrë 13 nominime në David di Donatello Awards dhe ka fituar Kupën Volpi për Aktorin më të Mirë në Venice Film Festival për interpretimin e Toni Servillo. Shfaqja e filmit osht më 21 prill në ora 19:00 në Kino Armata.

Me marr pjesë e me mingle: Festa e oborrit dhe ditëlindja e Fondacionit 17 / Rezidenca 17, Prishtinë

Në kuadër të Festës së Oborrit dhe shënimit të 8-vjetorit të Shtatëmbëdhjetë, organizatorët ju ftojnë me u bo pjesë e një dite festive në kopshtin e Rezidencës në Taslixhe, ku argëtimi, arti, libri, ideja dhe komuniteti takohen. Kopshti i Rezidenca 17 kësaj here ka me qenë i kurum në atë formë që ka me akomoduj aktivitete të ndryshme brenda ditës, pjesë e së cilës mund të jeni edhe ju duke sillë veprat e juja në kopsht. Festa mbahet me 26 prill e ma shumë informata keni këtu.

Me pa: Shfaqja teatrale “E vërteta” / Teatri i Gjilanit

Sonte (20 prill) në ora 20:00, në Teatrin e Gjilanit shfaqet “E Vërteta” nga Florian Zeller, një komedi e mpreftë që trajton marrëdhaniet, sekretet dhe mënyrën selektive se qysh njerëzit e përdorin të vërtetën, tu i vnu personazhet përballë dilemës nëse sinqeriteti osht gjithmonë zgjedhja ma e mirë apo nëse gënjeshtrat e vogla mujn me ruajt ekuilibrin; me regji nga Agon Myftari dhe me interpretim nga Kushtrim Qerimi, Tringa Hasani, Avni Shkodra dhe Safete Mustafa Baftiu, shfaqja sjell një kombinim humori, ritmi dhe ironie që zbulon kompleksitetin e së vërtetës në jetën e përditshme.

Me pa e dëgju: Shfaqja eklektike “Misa a Buenos Aires” / Teatri Kombëtar i Operës dhe Baletit, Tiranë

“Misa a Buenos Aires” nga Martín Palmeri vjen si një udhëtim shpirtnor mes tingullit dhe lëvizjes në skenën e Teatri Kombëtar i Operës, Baletit në Tiranë, tu e ndërthurë muzikën kishtare me ritmet pasionante të tangos argjentinase. Ky produksion i veçantë mban nënshkrimin regjisorial dhe interpretimin e mezzosopranos Vikena Kamenica, ndërsa Trupa e Baletit në bashkëpunim me Korin e Filharmonisë së Kosovës të drejtuar nga Hajrullah Syla sjell energjinë e tangos përmes koreografisë së Enada Hoxha. Plus, Orkestra Simfonike e TKOBAP-së osht aty nën dirigjimin e Sergio Alapont. Premtohet një ndërthurje e veçantë e besimit, pasionit dhe artit më 24 dhe 25 prill nga ora 20:00.

Me kcy: Festivali “Exhale Tirana” me Ameli Lens / Sheshi Italia (dhe afterparty n’Cinco Club), Tiranë

Një super ngjarje për adhuruesit e technos e titullume “Exhale Tirana”, me llajnap që përfshin Amelie Lens, Blondex, Ellen Trenn dhe FRNS. EXHALE përndryshe osht një komunitet i ndërtum mbi dashninë e përbashkët për kulturën autentike të rejvave, i fokusum në tingujt e së ardhmes të technos underground dhe në krijimin e një hapësine ku njerëzit lidhen dhe krijojnë miqësi të reja. I lindun nga densfllorat legjendar në Labyrinth Club në Hasselt si ide e Amelie Lens, EXHALE ka evolu nga netë intime në klub në një lëvizje globale me prezencë në skena të njohura si Fabric në London, Shelter Amsterdam, Awakenings ADE dhe Creamfields. Ngjarja mbahet me 25 prill në Sheshi Italia, me afterparty në Cinco Club.

Me vesh: Sendet e reja të Yllka Bradës / Prishtinë

Pakkush në skenën e modës kosovare din me kombinu inspirimin urban, me sexiness kontemporan, me një dozë mistike dhe dedikim partyve dhe jetës së natës, si dizajnerja Yllka Brada. Prej bomber jakneve t’bome enkas për Vedat Muriqin, deri te teshat minimaliste për kllabera të collabit Brada x Zone, e deri te bllejzerat me edge që dalin n’Elle Magazine, Yllka ka diapazon t’gjanë ama tepër t’identifikueshëm me stilin dhe premjen e saj. Çka do që keni bo plan këtë pranverë a verë, mundeni me shku tu vesh diçka të Yllka Bradës.

Para disa javëve e kemi pasë Dr. Rita Parashumti mysafire në podkastin tonë me diskutu jo vetëm për punën e saj si profesioniste të mjekësisë preventive dhe jetëzgjatësisë, por edhe për një problem në rritje që po godit shtresa të gjana të shoqnisë, sidomos gratë. Ky episod u realizu si pjesë e projektit tonë “Gratë, e vërteta, dhe algoritmi”.

Masi jemi tu jetu e tu punu në një botë ku një video 30-sekondëshe mundet mu dokë ma bindëse (e ma e lehtë) se një konsultë me mjekun, pyetja nuk osht ma nëse po ndodh kjo, por sa e rrezikshme osht kjo tendencë me ja lëshu n’dorë shëndetin tonë “këshillave” n’rrjete sociale.

Rrjetet sociale, sidomos TikToku, janë kthy në një nga burimet kryesore të (dez)informatave për shëndetin, veçanërisht për të rijtë. Një rritje masive e përmbajtjes “health & wellness” po vërehet sidomos vitet e fundit, me mbi 1.5 miliardë përdorus globalë dhe një rritje prej mbi 600% të përmbajtjes shëndetësore vetëm në një periudhë të shkurtër1 . Por problemi nuk osht sasia e informatave – po cilësia.

Studimet tregojnë edhe një realitet shqetësues: një pjesë e madhe e ktyne informatave osht krejt e pasaktë. Dr.Rita Parashumti në podkastin tonë tregon se “këshillat e rrejshme mjekësore kanë ma së shumti ndikim sepse po transmetohen ma lehtë sepse janë ma fitimpruse. Njerëzit të vërtetën po pritojnë me dëgju sepse osht shumë ma ‘brutale’ dhe kërkon shumë prej teje. Influencerat po e shfrytëzojnë dëshpërimin me shitë diçka magjike”.

Për shembull, një analizë e fundit zbuloi se deri në 56% e përmbajtjeve mbi shëndetin mendor në rrjete sociale përmbajnë dezinformata ose pretendime të pambështetuna2. TikTok rezulton ndër platformat më problematike, me përqindje veçanërisht të lartë të informacionit të gabuar për tema si ADHD apo autizmi.

Kjo nuk osht thjesht çashtje faktesh të pasakta por po ka edhe ndikim real në sjellje. Një studim tjetër që analizoi qindra video në TikTok zbuloi se mbi 42% e tyne përmbanin këshilla që mujn me vonu trajtimin ose bile edhe me përkeqësu gjendjen shëndetësore. Ndërkohë, shumica e këtyne videove nuk referojnë burime shkencore dhe shpesh prodhohen nga influencerë pa kurrfarë përgatitje mjekësore. Shpeshherë janë postime krejtësisht të çpikuna prej vetë influencerave, të shkrume për klikime e jo për kurime.

Algoritmi luan një rol kyç në këtë cikël. Ai nuk osht i ndërtum për me shpërnda informatën e saktë, por për me maksimizu angazhimin me llajka e share. Kjo do me thanë se përmbajtjet ma sensacionale, ma të thjeshta dhe shpesh ma të rrejshme, kanë ma shumë gjasa mu bo virale. Një video që premton me “ta bo detoksin brenda 1 ore” ka ma shumë gjasa mu shpërnda sesa një shpjegim kompleks dhe i balancum nga një profesionist.

Më tej, studimet tregojnë se përdoruesit jo vetëm që konsumojnë këtë përmbajtje, por ndikohen prej saj. Sjelljet dhe preferencat shëndetësore mund të formohen nga videot që ata pëlqejnë dhe ndjekin, duke krijuar një “rreth vicioz” ku algoritmi i ushqen vazhdimisht me të njëjtin lloj informacioni.

Një tjetër problem osht se “autoriteti” në rrjetet sociale shpesh simulohet. Video me tone profesionale, grafika “shkencore” dhe gjuhë teknike krijojnë iluzionin e besueshmërisë, edhe kur përmbajtja osht e gabume. Kjo e bon edhe ma të vështirë për publikun me dallu mes këshillës së vlefshme dhe manipulimit. Kur e pyetem dr.Rita Parashumtin se qysh m’i dallu këshillat e rrejshme kur jepen prej influencerave që duken profesionistë, ajo na tha se “përmbjatja me shume premtime, me nje patent të shprehjeve qe insistojnë vetëm në një solucion, ose vetem në një zgjidhje për probleme komplekse shëndetësore, osht gjithmonë e dyshimtë. Jo çdo njeri reagon njësoj, jo çdo problem osht i njejte e ata që premtojne zgjedhje ‘absolute’ me produkte që premtojne solucione shëndetësore absolute, kryesisht - nëse jo krejt - janë të rrejshme.

Në fund, fenomeni nuk osht veç për mu kritiku, por edhe për mu diskutu dhe kuptu. Njerëzit po kërkojnë përgjigje të shpejta, të aksesushme dhe pa kosto – diçka që sistemi tradicional shëndetësor shpesh nuk e ofron. Por zavendësimi i mjekut me algoritmin e ka një çmim. Shpesh shumë ma t’shtrejtë për shëndet.

Zgjidhja nuk osht mu largu nga rrjetet sociale, por me zhvillu një lloj “literacie digjitale shëndetësore”: me ditë kujt m’i besu, qysh me kërku burimet e informatave, dhe mbi të gjitha – me kuptu që jo çdo video që duket bindëse osht edhe e vërtetë.

Ky shkrim osht botu në kuadër të projektit “Gratë, e vërteta, dhe algoritmi”. Ilustrimet e dizajnume me ChatGPT.

Shkrimi është realizuar me mbështetjen e projektit “Mbështetje për Shoqërinë Civile në Kosovë”, i financuar nga Dukati i Madh i Luksemburgut dhe i zbatuar nga LuxDev, Agjencia e Bashkëpunimit për Zhvillim e Luksemburgut.

Përmbajtja e këtij podcasti është përgjegjësi e vetme e Suzanne Media dhe në asnjë mënyrë nuk mund të konsiderohet se pasqyron qëndrimet e Dukatit të Madh të Luksemburgut.

Ka diçka shumë interesante që ndodh çdo pranverë në Prishtinë: papritmas, qyteti fillon me tingëllu pak më gjerman. Jo vetëm për shkak të kursistave të Goethe-Zentrum apo studentave të Filologjikut, por sepse gjuha dhe kultura gjermane del nga librat dhe hyn në pejsazhin kulturor të krejt Kosovës – në muzikë, në muhabete, në filma, në poezi dhe, këtë vit, edhe në podcastin Suzanne. Super mega krass!

Më 17 prill nisin Ditët e Gjuhës Gjermane 2026, dhe këtë vit jemi tepër glücklich që bashkë me Qendrën Goethe dhe Ambasadën gjermane jemi pjesë e kësaj feste të gjuhës dhe kulturës gjermane. Nismën tonë në kuadër të “Ditëve” e kemi qujt Kiebitzfenster, të inspirum nga dritaret e vockla të shpijave të vjetra gjermane, ku sikurse edhe te kullat shqiptare, njeri mund me veneru çka po ndodh në botën jashtë shpisë. Edhe na po e sjellim një dritare të vockël të mundësive, me mësu, m’u inspiru dhe bashkë me festu me gjuhën gjermane.

• Ditët e Gjuhës Gjermane po ja nis me episodin e Suzanne Podcast (e premte, ora 09:00, programi Gjesi në T7). Në episodin e parë, Nertila Furriku nga Goethe Zentrum dhe Catalina Heine nga Ambasada e Gjermanisë, flasin për artin dhe kulturën në Kosovë, tu e lidhë me kontekstin gjerman dhe tu e prezantu programin e këtij edicioni. Në vend të një prezantimi klasik institucional, e kemi bo një muhabet (ose gespräch) tepër simpatik për krejt sendet që na lidhin. Prej auspuhit e shofershajbnes e deri te Yll Limani.

• Episodi i dytë, që publikohet më 1 maj, sjell një tjetër ganz chillig kombinim: Arlinda ka me fol me Lisa Kida, një Gen Z princeshë dhe producente muzikore që ka lindë n’Gjermani, për jetën dhe punën e saj mes Berlinit dhe Kosovës. Përveç podkasteve, Suzanne ka me publiku edhe intervista TenTen, artikujt dhe postime në rrjete sociale me kriju një dritare të vogël kulturore mes Kosovës dhe Gjermanisë.

• Nëse e premtja ja nis me podcasten Suzanne, mbramja vazhdon me karaoke në gjuhën gjermane në Bubble Pub. Kjo do me thanë që mundesh me provu me këndu Rammstein me një theks kosovar (ose së paku “99 Luftballons” të Nenës)

• Nga aty, programi shpërndahet nëpër Prishtinë dhe qytete tjera. Ka gara shkrimi për nxanësa në Goethe-Zentrum, ku gjermanishtja bahet mjet kreativ dhe jo veç detyrë shtëpie. Ka lexime dhe diskutime si ai me ish politikanin e njihun Michael Roth, që e sjell politikën ma afër jetës së përditshme. Ka edhe German Slam në Prizren dhe Prishtinë, ku publiku nuk osht veç spektator, por edhe juri.

• Një nga momentet më interesante osht “Dita e Derës së Hapur” në Goethe-Zentrum, ku mundesh me i mësu fjalët e para në gjermanisht, të marrësh pjesë në kuize, apo edhe - në rastin më të mirë - me fitu një kurs falas. Ndërkohë, “konsultimet poetike” në Fakultetin Filologjik premtojnë diçka ma intime: poezi të zgjedhuna për ty, bazuar në një bisedë të shkurtër.

Programi vazhdon me ekspozita, filma klasikë si “Das Cabinet des Dr. Caligari”, performanca që trajtojnë tema sociale dhe gjinore, punëtori shkrimi, koncerte për fëmijë, prezantime për studime në Gjermani dhe shumë më tepër.

Në thelb, Ditët e Gjuhës Gjermane nuk fokusohen veç në gjuhë. Ky osht një organizim që rrëfen mënyrën se qysh një gjuhë hap dyert: drejt ideve, drejt njerëzve, drejt historive të tjera.

Dhe bash këtë vit, gjithçka fillon me një llaf në Suzanne Podcast. Shpresojmë që tash e dy vjet e kemi dëshmu se ky osht pikërisht vendi ku gjuha ndihet ma pak si gramatikë dhe ma shumë si kulturë e jetë (e ditës dhe e natës)

Tschüss!

LINQET:

Goethe Zentrum: https://goethe-ks.org

Ambasada e Gjermanisë në Kosovë: https://pristina.diplo.de/xk-sq

Ky projekt është financuar nga: